Karol Olszewski - to on po raz pierwszy skroplił tlen i azot | Centrum Nauki Experyment

28

05
WARSZTATY RODZINNE. Eksperymenty po pachy

29

05
SCIENCE CAFE. Nasz niesamowity zmysł smaku

01

06
Dzień Dziecka w Experymencie
pokaż kalendarz

Karol Olszewski – to on po raz pierwszy skroplił tlen i azot

175 lat temu urodził się Karol Stanisław Olszewski (1846-1915), wybitny polski naukowiec. Olszewski odznaczał się wyjątkowo ścisłym umysłem – nie ograniczał się do jednej dziedziny nauki, lecz intensywnie zajmował chemią, matematyką i fizyką! Jednak to chemia była jego największą miłością. Znany głównie ze swoich prac nad kriogeniką. Opracował kaskadową metodę skraplania gazów. W 1913 roku został nominowany do Nagrody Nobla, której jednak nigdy nie otrzymał. #odkrycinanowo

Czego jeszcze możemy dowiedzieć się o życiu tego wybitnego naukowca? Na początku życie nie rozpieszczało młodego Karola – wcześnie stracił ojca, pozostając pod opieką matki. Jej celem było zapewnienie synowi jak najlepszego wykształcenia. Pierwszym krokiem do rozpoczęcia kariery naukowej okazały się studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. Karol był wyjątkowo bystrym i pojętnym słuchaczem, więc etap ten okazał się, mówiąc ogólnie, niezbyt długi – tytuł uzyskał po zaledwie roku studiowania. Potem sprawy nabrały tempa – kontynuował edukację w Heidelbergu, gdzie obronił doktorat z chemii. Następnie powrócił do Krakowa, aby objąć profesurę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Był znany ze swojej pasji do przekazywania wiedzy, a jego wykłady i ćwiczenia cieszyły się dużą popularnością wśród studentów!

Bliska współpraca z profesorem Zygmuntem Wróblewskim zaowocowała opracowaniem kaskadowej metody skraplania, co pozwoliło po raz pierwszy na świecie skroplić pierwiastki takie jak tlen, azot czy argon. Można powiedzieć, że Olszewski był „królem zimna” swojej epoki. W laboratorium udało mu się uzyskać temperaturę -225 stopni Celsjusza, co w tamtych czasach było oszałamiającą wartością, stanowiąc ówczesny rekord świata!

Pomimo swojego dorobku naukowego nie otrzymał uznania, na jakie zasłużył. Przed śmiercią cały swój majątek przepisał na rzecz Akademii Umiejętności w Krakowie. Do dziś jego wkład w rozwój kriogeniki nie jest szeroko znany. Jednak Karol Olszewski był przede wszystkim oddanym nauce badaczem. Jego odkrycia, pasja i zaangażowanie, z którym podchodził zarówno do studentów, jak i swoich badań, czynią z niego wzór dla następnych pokoleń naukowców!

autorzy Emilie Adler, Ewelina Magdziak, Vasileios Topalis

Polityka plików cookies

Do prawidłowego działania naszego serwisu oraz dla Twojej wygody strony www.experyment.gdynia.pl oraz bilety.experyment.gdynia.pl używają plików cookies. Korzystanie z nich bez zmian ustawień dotyczących plików cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci twojego komputera lub smartfonu.

Czym są pliki cookies (ciasteczka)? To małe pliki tekstowe, które odwiedzany serwis internetowy zapisuje na urządzeniu końcowym (czyli np. na komputerze czy smartfonie, z którego korzystasz podczas przeglądania strony). Niektóre serwisy używają ich do gromadzenia informacji o użytkownikach, którzy wchodzą na stronę.

Dane, jakie zapisywane są w plikach cookies, mogą służyć jedynie do wykonania określonych funkcji i akcji na Twoją rzecz, np. zapamiętania logowania na stronie, Twoich ustawień lub daty wizyty i liczby osób podczas zamawiania biletów. Pozwalają one także na tworzenie anonimowych statystyk odwiedzalności naszego serwisu, dzięki czemu wiemy m.in., jakich informacji użytkownicy szukają na naszych stronach najczęściej. Nie wykorzystujemy i nigdy nie będziemy wykorzystywać w inny sposób żadnych informacji o Tobie, jakie mogą się w plikach ciasteczek znaleźć. Wszystkie dane są zaszyfrowane, by osoby nieuprawnione nie miały do nich dostępu.

Za pomocą plików cookies nie jesteśmy w stanie zidentyfikować użytkowników ani ustalić Twojej tożsamości. Wiemy jedynie z jakiej przeglądarki korzystasz i czy dane urządzenie odwiedzało już naszą stronę. Ciasteczka nie są szkodliwe dla żadnych urządzeń i nie wpływają na sposób ich działania, nie powodują żadnych zmian konfiguracyjnych w komputerach i smartfonach, ani w ich oprogramowaniu. Domyślne parametry plików cookies pozwalają na odczytanie informacji tylko serwerowi, który je stworzył. Innymi słowy – wygenerowane przez naszą stronę pliki ciasteczek mogą być odczytane tylko i wyłącznie przez nią samą.

W każdej chwili możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki, aby nie zapisywać plików cookies na Twoim dysku. W zależności od przeglądarki, znajdziesz instrukcje tutaj:

Mozilla Firefox, Opera, Internet Explorer, Safari, Chrome, Edge