Nauka dla Ciebie | Centrum Nauki Experyment

21

05
WARSZTATY RODZINNE Eko-logicznie. Powietrze

22

05
Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej w Experymencie

28

05
WARSZTATY RODZINNE. Experymenty po pachy
pokaż kalendarz

Nauka dla Ciebie

Badanie obecności mezoplastiku na plażach Trójmiasta

co jest problemem?

Dotychczas, jako ludzkość, wyprodukowaliśmy 8,3 mld ton plastiku. Z tego tylko 9% zostało poddane recyklingowi. W morzach i oceanach 50-80% śmieci to plastik. Niestety, jest to też materiał, który pozostaje w środowisku naturalnym przez stulecia albo dłużej.

Długotrwałe przebywanie plastiku w środowisku wiąże się z tym, że materiał ten zostaje poddawany wpływowi licznych czynników (wysoka i niska temperatura, promieniowanie słoneczne, działanie soli, wody, wiatru, tarcie itp.), które sprawiają, że plastik ulega stopniowemu rozdrobnieniu i w tej postaci krąży w środowisku. Ten rozdrobniony plastik nazywamy mikroplastikiem (gdy jest tak mały, że trzeba go oglądać pod mikroskopem) lub mezoplastikiem (gdy jest bardzo mały, ale widoczny gołym okiem).

Zarówno badania naukowe, jak i intuicja podpowiadają, że obecność plastiku w środowisku naturalnym jest zjawiskiem niepożądanym i to pod wieloma względami. Spodziewamy się również, że drobiny tego syntetyku (czyli mikroplastik i mezoplastik) są szkodliwe dla organizmów żywych, tym bardziej, że od 1960 roku ilość plastikowych drobin w ustroju zwierząt morskich wzrasta i kumuluje się na kolejnych poziomach drabiny troficznej.

 

 

jakie jest rozwiązanie?

Żeby rozwiązać problem drobin plastikowych w ekosystemach, musimy najpierw dobrze zrozumieć, w jaki sposób migrują one w środowisku naturalnym, gdzie jest ich najwięcej, gdzie najmniej, czy ich ilość zmienia się sezonowo, od czego zależy migracja drobin itp.

Możemy uzyskać odpowiedzi na te oraz inne pytania, ale – aby to zrobić – potrzebujemy mnóstwa danych. Pozyskanie tych wszystkich danych byłoby bardzo trudne (niemal niemożliwe) dla samych tylko zawodowych badaczy. Nie są oni w stanie być w tylu miejscach na raz i pobierać tylu próbek, by uzyskać dane, które pozwolą spojrzeć na problem plastiku z odpowiedniej, wielkoformatowej perspektywy.

Dlatego naukowcy potrzebują naszej pomocy – mojej i Twojej – by rozwiązać problem drobin plastiku, a przede wszystkim, by odpowiednio go zrozumieć.

I właśnie z tego powodu stworzono projekty tak zwanej nauki obywatelskiej lub „nauki dla każdego”.

 

 

co możemy zrobić?

Każdy z nas może zostać „naukowcem obywatelskim” i pomóc badaczom. Centrum Nauki Experyment umożliwia realizację takich badań w ramach projektu nauki obywatelskiej opracowanego i koordynowanego przez IO PAN (Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk). Tytuł projektu to „Badanie ilości mezoplastiku na plażach Trójmiasta”.

jak wziąć udział w projekcie?

Wystarczy… pójść na spacer na którąś z trójmiejskich plaż. Przy sobie trzeba mieć tylko

  • zwykłe sitko kuchenne (o drobnych oczkach, o średnicy max. 1 mm),
  • telefon z aparatem.

Opcjonalnie można wziąć ze sobą również

  • linijkę (lub inną miarkę, która pozwoli odmierzyć 20 cm),
  • szpadelek, łopatkę lub kubeczek do zbierania piasku,
  • kuwetę, talerz lub jakąkolwiek inną powierzchnię w jednolitym kolorze.

 

 

jak wykonać oznaczenia?

Dokładną instrukcję wykonania oznaczenia znajdziesz tutaj. Po uzyskaniu danych, wystarczy wysłać je na adres mailowy: m.trzeciak@experyment.gdynia.pl

czy biorąc udział w projekcie zobowiązuję się do czegokolwiek?

Nie, nie musisz się nigdzie rejestrować, podawać żadnych swoich danych, ani zobowiązywać się do czegokolwiek. Możesz pójść na plażę tylko jeden raz i wykonać tylko jedno oznaczenie. Możesz tez chodzić częściej i za każdym razem wykonywać wiele pomiarów – wszystko zależy od Ciebie. Nie obowiązuje Cię też żadna konkretna godzina, dzień ani miejsca pobrania. Po prostu – idziesz na plażę wtedy, kiedy masz taką możliwość i ochotę.

co będę z tego mieć?

Przede wszystkim – ogromną satysfakcję – że robisz coś konkretnego i bardzo przydatnego dla przyrody. Kiedy w przyszłości ktoś Cię zapyta, co zrobiłaś/zrobiłeś, by powstrzymać tragiczne skutki niszczenia środowiska, powiesz, że starałaś/starałeś się pomóc zrozumieć problem, by znaleźć na niego jak najlepsze rozwiązanie.

Ponadto, po zamknięciu jednego cyklu rocznego realizacji projektu (co nastąpi mniej więcej we wrześniu 2022) planujemy zrobić podsumowanie naszych działań: mapę pobrań, zbiorcze dane dotyczące mezoplastiku w Trójmieście itp. Uzyskasz dostęp do wszystkich tych danych i staniesz się częścią rozwiązania, a nie problemu.

Najbardziej aktywne osoby (te, które wykonają przynajmniej 20 oznaczeń) mogą otrzymać certyfikat udziału w projekcie naukowym – wystarczy zgłosić chęć otrzymania takiego certyfikatu (m.trzeciak@experyment.gdynia.pl).

 

Nauka dla każdego – broszura informacyjna

Instrukcja wykonania oznaczenia (do wydrukowania)

Polityka plików cookies

Do prawidłowego działania naszego serwisu oraz dla Twojej wygody strony www.experyment.gdynia.pl oraz bilety.experyment.gdynia.pl używają plików cookies. Korzystanie z nich bez zmian ustawień dotyczących plików cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci twojego komputera lub smartfonu.

Czym są pliki cookies (ciasteczka)? To małe pliki tekstowe, które odwiedzany serwis internetowy zapisuje na urządzeniu końcowym (czyli np. na komputerze czy smartfonie, z którego korzystasz podczas przeglądania strony). Niektóre serwisy używają ich do gromadzenia informacji o użytkownikach, którzy wchodzą na stronę.

Dane, jakie zapisywane są w plikach cookies, mogą służyć jedynie do wykonania określonych funkcji i akcji na Twoją rzecz, np. zapamiętania logowania na stronie, Twoich ustawień lub daty wizyty i liczby osób podczas zamawiania biletów. Pozwalają one także na tworzenie anonimowych statystyk odwiedzalności naszego serwisu, dzięki czemu wiemy m.in., jakich informacji użytkownicy szukają na naszych stronach najczęściej. Nie wykorzystujemy i nigdy nie będziemy wykorzystywać w inny sposób żadnych informacji o Tobie, jakie mogą się w plikach ciasteczek znaleźć. Wszystkie dane są zaszyfrowane, by osoby nieuprawnione nie miały do nich dostępu.

Za pomocą plików cookies nie jesteśmy w stanie zidentyfikować użytkowników ani ustalić Twojej tożsamości. Wiemy jedynie z jakiej przeglądarki korzystasz i czy dane urządzenie odwiedzało już naszą stronę. Ciasteczka nie są szkodliwe dla żadnych urządzeń i nie wpływają na sposób ich działania, nie powodują żadnych zmian konfiguracyjnych w komputerach i smartfonach, ani w ich oprogramowaniu. Domyślne parametry plików cookies pozwalają na odczytanie informacji tylko serwerowi, który je stworzył. Innymi słowy – wygenerowane przez naszą stronę pliki ciasteczek mogą być odczytane tylko i wyłącznie przez nią samą.

W każdej chwili możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki, aby nie zapisywać plików cookies na Twoim dysku. W zależności od przeglądarki, znajdziesz instrukcje tutaj:

Mozilla Firefox, Opera, Internet Explorer, Safari, Chrome, Edge