Pomorska Noc Naukowców 2026. Współpraca w naturze

Koralowiec, który hoduje w sobie glony. Meduza, która daje schronienie młodym rybom. Krab pustelnik obwożący na muszli żywego ukwiała. Świat parzydełkowców – meduz, koralowców, ukwiałów i ich krewnych – to nie tylko oszałamiające kształty i kolory, ale też sieć zaskakujących sojuszy. Podczas wykładu poznacie te niezwykłe zwierzęta i dowiecie się, jak i dlaczego łączą siły z innymi mieszkańcami oceanu, czasem żeby zdobyć pożywienie, czasem żeby się schronić, a czasem żeby po prostu przetrwać. Zobaczycie, że współpraca w przyrodzie bywa równie skuteczną strategią co walka o byt.

czas trwania 19:00-19:30

Wyobraź sobie taką sytuację: siedzisz przy stole i bawisz się kauczukową piłeczką, odbijając ją o blat. Nagle zabawka upada Ci na podłogę. Jeśli w pomieszczeniu znajduje się inna osoba, najprawdopodobniej sięgnie po upuszczony przedmiot i poda Ci go, nawet jeśli o to nie poprosisz. Taki test współpracy i udzielania pomocy zdają już dwuletnie dzieci. A co się stanie, jeśli świadkiem tej sytuacji będzie szympans, pies albo ośmiornica? Czy zwierzęta potrafią rozumieć cudze intencje i współpracować ze sobą? Odpowiemy na te pytania na wykładzie pełnym zabaw i interaktywnych zadań dla publiczności. Dowiemy się o słoniach, które wspólnie przeciągają linę, by zdobyć smakołyk, delfinach, które razem zastawiają sieci i rybach dzielących się zadaniami oraz wymierzających sobie nawzajem sprawiedliwość za nieprzestrzeganie reguł gry. Wyjaśnimy, dlaczego ewolucja kocha współpracę, ale tylko taką, która jest odpowiednio nagradzana.

czas trwania 20:00-20:30

Nie ma lepszej formy uczenia się nowych i nieoczywistych rzeczy niż udzielanie i poszukiwanie złożonych odpowiedzi na pozornie proste pytania. To dlaczego w nocy jest ciemno wydaje się oczywiste, ale gdyby spojrzeć na to pytanie inaczej, głębiej, przestaje takie być. Nagle okazuje się, że musimy porozmawiać o cyklu życia gwiazd, historii Wszechświata, prędkości światła i wielu, wielu innych zajmujących zjawiskach, które wciąż mają przed nami wiele tajemnic.

Wykład Dawida Myśliwca odbędzie się dwukrotnie – w obu przypadkach będzie to ta sama prelekcja. Wykład będzie dodatkowo transmitowany w sali na I piętrze.

czas trwania 21:00-21:30 i 22:00-22:30

To najbardziej napompowany pokaz naukowy jaki kiedykolwiek zobaczysz! Zakręć kołem, pociągnij za wstążkę, naciśnij grzybek lub wskaż jedną z tajemniczych bramek. Wszystko po to, żeby wylosować eksperyment z balonem w roli głównej. Pęknie… czy nie pęknie? Ty obstawiasz – balon decyduje! W programie ogień, woda, pomarańcze, lasery, ostre przedmioty, gwałtowne zmiany ciśnienia i temperatury oraz balony, dużo balonów. Nie pękaj i zobacz show!

“Will it pop?!” to pokaz naukowy stylizowany na teleturnieje z lat 80’ i 90’, którego motywem przewodnim są gumowe balony. Eksperymenty przeprowadzane są przy czynnym udziale widowni oraz ochotników. Zabawny, obfitujący w zwroty akcji oraz z uwagi na nieprzewidywalną naturę balonów i losowanie eksperymentów, nie do końca przewidywalny i w pewnym zakresie improwizowany.

czas trwania 18:30-19:00

Cheerleaders Gdynia Junior zaprezentują dynamiczne pokazy cheerleadingu, łączące taniec, pracę z pomponami oraz elementy akrobatyczne. Uczestnicy mogą spodziewać się dużej dawki energii, sportowych emocji i widowiskowych choreografii.

czas trwania 19:30-19:35

Mówienie wydaje się banalnie proste, otwieramy usta i… gotowe. A jednak mówienie to prawdziwa superprodukcja, która dzieje się w naszej głowie każdego dnia! Podczas zwykłej rozmowy nasz mózg pracuje błyskawicznie i na pełnych obrotach. Zobaczymy jak ucho, mózg i język współpracują, żebyśmy mogli powiedzieć jedno proste zdanie.

czas trwania 19:40-19:55

Cheerleaders Gdynia Junior zaprezentują dynamiczne pokazy cheerleadingu, łączące taniec, pracę z pomponami oraz elementy akrobatyczne. Uczestnicy mogą spodziewać się dużej dawki energii, sportowych emocji i widowiskowych choreografii.

czas trwania 20:00-20:05

Dlaczego człowiek nie brzmi jak koza czy kura? Czemu Ania ma inny głos niż Tomek, a małe dzieci strasznie głośno krzyczą? I dlaczego, kiedy słyszymy swoje nagranie, mamy ochotę zapytać: „Czy ja naprawdę tak brzmię?!”. Zajrzymy do środka naszego ciała i odkryjemy, jak powstaje głos oraz dlaczego każdy z nas brzmi inaczej.

czas trwania 20:40-20:55

Agenci Secret Science Agency są na tajnej misji zwerbowania nowych popularyzatorów nauki. Eksperymentując wspólnie z widownia, odkrywają tajniki swojej pracy. Testują spostrzegawczość, podzielność uwagi, koncentrację, odporność na stres, poczucie równowagi oraz wiele innych cech dobrego agenta. Wydaje Ci się, że to łatwa i przyjemna praca, ale czy sprostasz wszystkim wyzwaniom? Czy nadajesz się by zasilić szeregi SSA? Zobacz nasz pokaz i przekonaj się!

czas trwania 22:00-22:30

Nie tylko ludzie są zdolni do współpracy – w przyrodzie możemy spotkać wielu ekspertów w tym temacie. A rodzajów współprac jest prawie tyle, ile samych zwierząt! Niektóre są bardzo zaskakujące, do innych już zdążyliśmy przywyknąć… Film animowany „Gdzie jest Nemo?” pokazał nam bliski związek błazenków z ukwiałami. Ptaki są dobrym przykładem grupy, która współpracuje ze sobą, jak i z innymi zwierzętami. Ich donośne głosy i duża uważność mogą uchronić niejedno istnienie przed drapieżnikami. Co ciekawe, pełnią też ważną rolę w… roznoszeniu nasion roślin.

Jednym z najbardziej spektakularnych przykładów współpracy są ławice ryb i stada ptaków. Czy zastanawialiście się kiedyś, w jaki sposób są w stanie synchronizować swój ruch do tego stopnia, że wyglądają jak jeden duży obiekt?

czas trwania 18:00-23:00

Rośliny nie są tylko biernymi elementami środowiska! Podczas warsztatów przyjrzymy się, jak wchodzą one we współpracę – poczynając od korzeni, a kończąc na kwiatach i owocach lub nasionach. Zobaczycie, czym jest mikoryza, gdzie mieszkają bakterie wiążące azot, jak rośliny wabią zapylaczy oraz jak nasiona korzystają z podwózki i przez kogo.

czas trwania 18:00-23:00

Każdego dnia komórki, bakterie, narządy i różne obszary mózgu współdziałają ze sobą, abyśmy mogli sprawnie funkcjonować. Wspólnie odkryjemy, jak mikrobiom wspiera nasze zdrowie, w jaki sposób komórki układu odpornościowego komunikują się ze sobą, jak współpracują różne obszary mózgu oraz dlaczego mówienie i poruszanie się wymaga precyzyjnego współdziałania wielu układów organizmu. Współpraca łączy nie tylko elementy naszego ciała, ale również ludzi. Sprawdzimy, jak ważną rolę odgrywają komunikacja, współdziałanie i zaufanie, zarówno w sporcie, jak i w codziennych relacjach z innymi ludźmi.

czas trwania 18:00-23:00

Zastanawialiście się kiedyś, jakie informacje możecie wyczytać z wody? Podczas warsztatów poznacie system Bentos i wspólnie odkryjecie tajemnice Morza Bałtyckiego. Bentos to system do monitoringu wody w Zatoce Gdańskiej, który wykorzystuje różnorodne dane, aby pozyskać takie informacje, jak m.in. przejrzystość, temperatura, czy zasolenie wody. Tutaj dowiecie się również, jak odróżnić bursztyn od zwykłego kamienia, jak przewidzieć zakwity sinic i gdzie chowa się… bełtwa. Z kolei z naukowcami z Instytutu Oceanologii PAN zagracie w pasjonującą grę morską.

czas trwania 18:00-23:00

Sprawdźcie swoją moc na ergometrze wioślarskim! KS AZS AWFiS Gdańsk zaprasza do poznania wioślarstwa od praktycznej strony. Uczestnicy będą mogli spróbować swoich sił na profesjonalnych ergometrach wioślarskich, zmierzyć się w krótkim wyścigu oraz sprawdzić, jak podczas wysiłku współpracują siła, wytrzymałość i technika. To okazja, aby poczuć atmosferę sportowej rywalizacji i bliżej poznać wioślarstwo oraz działalność Sekcji Wioślarskiej KS AZS AWFiS Gdańsk.

czas trwania 18:00-23:00

Tutaj znajdziecie aktywności poświęcone udomowieniu zwierząt oraz zmianom w ich wyglądzie i zachowaniu, które zachodziły w wyniku długotrwałej relacji z człowiekiem. Poznacie przykłady różnych ras psów i, korzystając z przygotowanych informacji, będziecie analizować proces ich udomowienia – od potrzeby aż po możliwą korzyść lub konsekwencję adaptacji.

czas trwania 18:00-23:00

Mrówki nigdy nie żyją same. Ich mrowiska są często pełne innych organizmów, zwanych myrmekofilami, z którymi łączą je bardzo różne relacje. Tutaj będziecie mogli zarówno zgłębić tajemnice życia myrmekofili, jak i zobaczyć żywe kolonie mrówek, w tym mrówki żniwiarki, gmachówki drzewotoczne, hurtnice pospolite, murawki darniowe, mrówki złodziejki, czy wścieklice zwyczajne. Spotkanie z mrówkami będzie także okazją do poznania ich cyklu rozwojowego oraz do przyjrzenia się im z bliska pod binokularem i zobaczenia szczegółów budowy niewidocznych gołym okiem.

czas trwania 18:00-23:00

Na tym stanowisku przekonacie się, że grzyby występujące na terenie Polski są niezwykle różnorodne. Eksperci z Polskiego Towarzystwa Mykologicznego nie tylko opowiedzą o najciekawszych rodzimych okazach, ale też zaprezentują żywe okazy wielu grzybów.

czas trwania 18:00-23:00

Nurkowie z grupy Ghost Diving na co dzień eksplorują wody polskiej części Bałtyku, by poszukiwać tzw. sieci widmo. Są to sieci, które, z różnych powodów, pozostały pod powierzchnią wody i obecnie stanowią zagrożenie dla organizmów zamieszkujących Morze Bałtyckie. Nasi goście wyciągają te sieci na brzeg, nie tylko pozbywając się zagrożenia, ale również nadając materiałom drugie życie – z wyłowionych fragmentów tworzone są m.in. ubrania. Przy stanowisku nie tylko poznacie bliżej pracę nurków z Ghost Diving, ale również zobaczycie z bliska, jak wyglądają sieci używane do połowów morskich, a także sprzęt do nurkowania.

czas trwania 18:00-23:00

Celem stanowiska jest pokazanie współpracy wewnątrz ula oraz sojuszu pszczoła-człowiek-przyroda. Poznajcie pszczoły jako super-organizm i dowiedzcie się, jak pszczoły opanowały sztukę współpracy. Przy stanowisku sprawdzicie również, jak wygląda podział ról w ulu oraz jakie są metody komunikacji i współpracy na poziomie kwiat-pszczoła, a także pszczoła-człowiek

czas trwania 18:00-23:00

Czy wiecie, że wewnątrz naszego organizmu toczy się nieustanna, fascynująca walka, od której zależy nasze zdrowie, odporność, a nawet… codzienna porcja energii i humoru? To zasługa mikrobiomu – ukrytej armii bilionów mikroskopijnych stworzeń, które zamieszkują ludzki organizm i bez przerwy z nami „rozmawiają”! Tu przekonacie się, że codzienne, proste wybory – to, co jemy i jak się czujemy – wpływają na to, kto rządzi w naszym brzuchu!

czas trwania 18:00-23:00

Przy tym stanowisku poznacie unikalne ekosystemy morskie – tj. rafy koralowe oraz kominy hydrotermalne. Będziecie również mogli obejrzeć okazy koralowców oraz przygotowane przez nas modele, przeprowadzić proste eksperymenty, zapoznać się z infografikami a także rozwiązać zadania związane z współpracą organizmów morskich.

czas trwania 18:00-23:00

Tutaj będziecie mogli poznać różnorodność grzybów zlichenizowanych, czyli porostów. Będzie okazja zajrzeć do ich wnętrza, dowiedzieć się, jaką rolę pełnią w przyrodzie i dlaczego wiele gatunków objętych jest ochroną prawną.

czas trwania 18:00-23:00