22

05
Dzień Bioróżnorodności 2024 w Experymencie

25

05
WARSZTATY RODZINNE. Wielowymiarowa przygoda

26

05
SCIENCE CAFE. Metabolizm a odchudzanie
pokaż kalendarz

Nauka dla Ciebie | See Science, Save Seashores

Czy morszczyn wrócił? Badanie obecności morszczynu na polskim wybrzeżu

co jest problemem?

Morszczyn pęcherzykowaty (Fucus vesiculosus) był kiedyś pospolitym morskim glonem rosnącym na kamiennych rafach pod Gdynią, na Zatoce Puckiej i w zacisznych miejscach środkowego wybrzeża. W latach 70. rabunkowo eksploatowany razem z widlikiem i poddany ogromnej presji zanieczyszczeń zaczął szybko znikać z naszych wód i ostatni udokumentowany, rosnący okaz widziano w 1976 r. pod Gdynią na starej torpedowni.

Od tego czasu pojawiają się na naszych plażach oderwane fragmenty morszczynu pochodzące z Bornholmu i z Rugii. Pomimo kilku prób sadzenia morszczynu sprowadzonego ze Szwecji nie udało się odtworzyć tego gatunku. Morszczyn jest bardzo ważnym składnikiem ekosystemu Bałtyckich płycizn, ponieważ tworzy wieloletnie trwałe zarośla, dające schronienie rybiej ikrze, młodym rybom i wielu innym zwierzętom. Ponieważ pobiera ze środowiska te same substancje co inne glony, tam gdzie jest dużo morszczynu gorzej radzą sobie nielubiane nitkowane glony brunatne, które masami zalegają na brzegu psując miejsca do kąpieli. Morszczyn i inny trwały glon – krasnorost widlik mają też zastosowania użytkowe, zebrane na brzegu, można je przerabiać na biodegradowalne opakowania, elementy konstrukcyjne etc.

Od 2021 r. obserwujemy znacznie więcej kawałków morszczynu na polskich plażach – może to oznaczać, że wreszcie gdzieś się zadomowił i gatunek wraca do nas. Żeby to sprawdzić będziemy go poszukiwać przy pomocy kamer podwodnych, ale pierwszy etap to rozpoznanie gdzie można go szukać.

AKTUALIZACJA. W końcówce grudnia 2023 roku wolno żyjące plechy morszczynu pęcherzykowatego zostały odnalezione w wodach Zatoki Puckiej przez dr. Piotra Bałazego z Instytutu Oceanologii PAN. Gratulujemy!

co możemy zrobić?

Każdy z nas może zostać „naukowcem obywatelskim” i pomóc badaczom. Centrum Nauki Experyment umożliwia realizację takich badań w ramach projektu nauki obywatelskiej opracowanego i koordynowanego przez IO PAN (Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk). Tytuł projektu to „Czy morszczyn wrócił? Badanie obecności morszczynu na polskim wybrzeżu”.

 

jak wziąć udział w projekcie?

Wystarczy… pójść na spacer na którąś z trójmiejskich plaż. Przy sobie trzeba mieć tylko telefon z aparatem. Jeżeli zobaczycie gałązkę morszczynu na plaży, zróbcie jej zdjęcie, a następnie wypełnijcie ten formularz.

Ułożymy z tych obserwacji mapę dzisiejszego występowania morszczynu na plażach, a to ułatwi nam zlokalizowanie źródła rosnących, żywych glonów.

Jeżeli nurkujecie i zobaczycie kolonię morszczynu na morskim dnie, informacja o jej lokalizacji będzie dla nas bezcenna.

Wypełniony formularz wraz ze zdjęciami należy przesłać na adres mailowy: tkijewski@iopan.pl lub k.rychcik@experyment.gdynia.pl*

*UWAGA! Osoby biorące udział w projekcie w ramach wolontariatu w Centrum Nauki Experyment, wypełniony wzór wraz ze zdjęciami wysyłają wyłącznie drogą mailową na adres: k.rychcik@experyment.gdynia.pl.

Wypełnić formularz oraz przesłać dane badawcze można także korzystając z aplikacji – do ściągnięcia TUTAJ.

jak rozpoznać morszczyn pęcherzykowaty?

Morszczyn jest zielonawy lub brunatny i drzewkowato rozgałęziony. Na rozgałęzieniach znajdują się charakterystyczne pęcherzyki, od którego bierze on swoją nazwę gatunkową. Łatwo odróżnić go od innych glonów, ale gdyby identyfikacja sprawiała Wam jakieś problemy, nie przejmujcie się, wyślijcie nam zdjęcia, a my po prostu ocenimy, czy znaleziony przez Was organizm autotroficzny to właśnie morszczyn.

 

czy biorąc udział w projekcie zobowiązuję się do czegokolwiek?

Nie, nie musisz się nigdzie rejestrować, podawać żadnych swoich danych, ani zobowiązywać się do czegokolwiek. Jeżeli chcesz, aby przy zebranych przez Ciebie wynikach widniało Twoje imię i nazwisko, zaznacz taką opcję w formularzu. Szczegółowe dane o przetwarzaniu danych osobowych przez Centrum Nauki Experyment można znaleźć tutaj.

Możesz pójść na plażę tylko jeden raz i wykonać tylko jedno oznaczenie. Możesz tez chodzić częściej i za każdym razem wykonywać wiele pomiarów – wszystko zależy od Ciebie. Nie obowiązuje Cię też żadna konkretna godzina, dzień ani miejsca pobrania. Po prostu – idziesz na plażę wtedy, kiedy masz taką możliwość i ochotę.

 

chcesz wziąć udział w projekcie w ramach wolontariatu w Centrum Nauki Experyment?

Zapraszamy do kontaktu: k.rychcik@experyment.gdynia.pl

Regulamin projektu See Science, Save Seashores [129KB]

Formularz – Morszczyn (PL) [11,2KB]

ikona zip Data Bladderwrack & фукус пухирчастий (ENG&UKR) [21,2 KB]

Polityka plików cookies

Do prawidłowego działania naszego serwisu oraz dla Twojej wygody strony www.experyment.gdynia.pl oraz bilety.experyment.gdynia.pl używają plików cookies. Korzystanie z nich bez zmian ustawień dotyczących plików cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci twojego komputera lub smartfonu.

Czym są pliki cookies (ciasteczka)? To małe pliki tekstowe, które odwiedzany serwis internetowy zapisuje na urządzeniu końcowym (czyli np. na komputerze czy smartfonie, z którego korzystasz podczas przeglądania strony). Niektóre serwisy używają ich do gromadzenia informacji o użytkownikach, którzy wchodzą na stronę.

Dane, jakie zapisywane są w plikach cookies, mogą służyć jedynie do wykonania określonych funkcji i akcji na Twoją rzecz, np. zapamiętania logowania na stronie, Twoich ustawień lub daty wizyty i liczby osób podczas zamawiania biletów. Pozwalają one także na tworzenie anonimowych statystyk odwiedzalności naszego serwisu, dzięki czemu wiemy m.in., jakich informacji użytkownicy szukają na naszych stronach najczęściej. Nie wykorzystujemy i nigdy nie będziemy wykorzystywać w inny sposób żadnych informacji o Tobie, jakie mogą się w plikach ciasteczek znaleźć. Wszystkie dane są zaszyfrowane, by osoby nieuprawnione nie miały do nich dostępu.

Za pomocą plików cookies nie jesteśmy w stanie zidentyfikować użytkowników ani ustalić Twojej tożsamości. Wiemy jedynie z jakiej przeglądarki korzystasz i czy dane urządzenie odwiedzało już naszą stronę. Ciasteczka nie są szkodliwe dla żadnych urządzeń i nie wpływają na sposób ich działania, nie powodują żadnych zmian konfiguracyjnych w komputerach i smartfonach, ani w ich oprogramowaniu. Domyślne parametry plików cookies pozwalają na odczytanie informacji tylko serwerowi, który je stworzył. Innymi słowy – wygenerowane przez naszą stronę pliki ciasteczek mogą być odczytane tylko i wyłącznie przez nią samą.

W każdej chwili możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki, aby nie zapisywać plików cookies na Twoim dysku. W zależności od przeglądarki, znajdziesz instrukcje tutaj:

Mozilla Firefox, Opera, Internet Explorer, Safari, Chrome, Edge