Józef Hofmann - genialny muzyk i wynalazca | Centrum Nauki Experyment

28

05
WARSZTATY RODZINNE. Eksperymenty po pachy

29

05
SCIENCE CAFE. Nasz niesamowity zmysł smaku

01

06
Dzień Dziecka w Experymencie
pokaż kalendarz

Józef Hofmann – genialny muzyk i wynalazca

Kraków, styczeń roku 1876, przechodnie po kolana brną w śniegu, temperatura spada do minus 25 stopni. 20 stycznia na świat przychodzi Józef Hofmann. Syn śpiewaczki Matyldy Pindelskiej oraz pianisty, dyrygenta, kompozytora Kazimierza Hofmanna, który zapisał się w świadomości kolejnych pokoleń między innymi dzięki skomponowaniu melodii do słów „Płynie Wisła, płynie”.

Mały Józef rozwija się otoczony przez muzykę. Uczy się gry na pianinie. W wieku 6 lat występuje publicznie, a wzmianki o jego koncertach pojawiają się w prasie. Przed 11. rokiem życia może do swojego CV wpisać występy w wielu salach koncertowych Europy i Ameryki Północnej. W Stanach Zjednoczonych udaje mu się zagrać 52 koncerty. Dochodzi jednak do protestu ze strony Nowojorskiego Towarzystwa Przeciwdziałania Okrucieństwu wobec Dzieci. Trasa zostaje uznana za zbyt obciążającą dla dziecka.

Tu do akcji wkracza amerykański filantrop i biznesmen Alfred Corning Clark I, który funduje Józefowi stypendium. Wynosi ono 50 tysięcy dolarów, kwota w tamtych czasach ogromna. Warunek jest jeden – koniec z koncertami do 18. roku życia. Józef zostaje uczniem między innymi samego Antoniego Rubensteina. Pieniądze ze stypendium rodzice przeznaczają nie tylko na lekcje u wirtuozów fortepianu. Chłopak zdobywa rzetelne wykształcenie z zakresu fizyki, matematyki i chemii. Czy podejrzewają, że ich uzdolnione i pracowite dziecko opatentuje na przestrzeni kolejnych dziesięcioleci ponad 70 wynalazków?

Hofmann nie tylko gra z niesamowitą precyzją, ale również komponuje. Skomponowane melodie są bardzo przyjemne dla ucha, choć zdecydowanie większą sławę zyskuje jako pianista. Część kompozycji wydaje pod pseudonimem Michel Dvorsky. Po otwarciu linku można odsłuchać utwór pod tytułem „Pingwiny” zagrany przez autora – https://www.youtube.com/watch?v=gCcZXB_glwQ. Dźwięki przemawiają do wyobraźni, zostajemy otoczeni przez człapiących po śniegu i ślizgających się na brzuchach ptasich mieszkańców Antarktydy.

Niezwykła pomysłowość, bogata wyobraźnia i pracowitość dają artyście możliwości twórcze również poza przestrzenią muzyki. Hofmann konstruuje i ulepsza. W wywiadach dla mediów polskich i zagranicznych (gdyż na stałe osiedlił się w Stanach Zjednoczonych) wspomina o tym, jak podczas tournée zapisuje pomysły, które wciela w życie w trakcie przerw pomiędzy trasami koncertowymi.
Co możemy znaleźć w jego dorobku? Między innymi patent na poprawę jakości ówczesnego „GPSa”, czyli nałożonych na dysk map z zapisem trasy. Co było nie tak? Mapy zawierały taką sama skalę dla terenów zabudowanych oraz niezabudowanych. Skala mapy odpowiednia dla terenów zielonych była za mała po wjechaniu do miasta. Hofmann opatentował dysk z mapami o różnej skali. Jego urządzenie zmieniało automatycznie prędkość obrotu dysku przy zmianie skali mapy. Część wynalazków przyniosła mu spory zysk. Sprzedał między innymi patenty na amortyzatory powszechnie stosowane w samochodach i samolotach, wycieraczki samochodowe, czy sposób mocowania klawiszy fortepianowych. Z opracowanych przez niego projektów korzystały takie firmy jak Ford oraz Steinway. Przyjaźnił się z Thomasem Edisonem. Otrzymał od niego fonograf. Był jednym z pierwszych muzyków nagrywających na trwałym nośniku.

W wolnym czasie podróżował skonstruowanym przez siebie samochodem. Pewnie potrzebował odpoczynku od fanów. Tłumy na jego koncertach wpadały w szał na widok idola. Kobiety próbowały go dotknąć, dochodziło wręcz do bójek, o czym wspomina jego żona. Zbliżając się do 60. roku życia opowiadał w wywiadzie o dużym zmęczeniu i braku czasu. W 1946 roku zagrał swój ostatni koncert w Carnegie Hall, po czym zaprzestał koncertowania. Oddał się całkowicie pasji konstruowania. Z tego świata odszedł 16 lutego 1957 roku. Czy zostanie w naszej pamięci? Miejmy nadzieję, że na kolejne stulecia.

autor Hanna Szlosek-Milewska

Polityka plików cookies

Do prawidłowego działania naszego serwisu oraz dla Twojej wygody strony www.experyment.gdynia.pl oraz bilety.experyment.gdynia.pl używają plików cookies. Korzystanie z nich bez zmian ustawień dotyczących plików cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci twojego komputera lub smartfonu.

Czym są pliki cookies (ciasteczka)? To małe pliki tekstowe, które odwiedzany serwis internetowy zapisuje na urządzeniu końcowym (czyli np. na komputerze czy smartfonie, z którego korzystasz podczas przeglądania strony). Niektóre serwisy używają ich do gromadzenia informacji o użytkownikach, którzy wchodzą na stronę.

Dane, jakie zapisywane są w plikach cookies, mogą służyć jedynie do wykonania określonych funkcji i akcji na Twoją rzecz, np. zapamiętania logowania na stronie, Twoich ustawień lub daty wizyty i liczby osób podczas zamawiania biletów. Pozwalają one także na tworzenie anonimowych statystyk odwiedzalności naszego serwisu, dzięki czemu wiemy m.in., jakich informacji użytkownicy szukają na naszych stronach najczęściej. Nie wykorzystujemy i nigdy nie będziemy wykorzystywać w inny sposób żadnych informacji o Tobie, jakie mogą się w plikach ciasteczek znaleźć. Wszystkie dane są zaszyfrowane, by osoby nieuprawnione nie miały do nich dostępu.

Za pomocą plików cookies nie jesteśmy w stanie zidentyfikować użytkowników ani ustalić Twojej tożsamości. Wiemy jedynie z jakiej przeglądarki korzystasz i czy dane urządzenie odwiedzało już naszą stronę. Ciasteczka nie są szkodliwe dla żadnych urządzeń i nie wpływają na sposób ich działania, nie powodują żadnych zmian konfiguracyjnych w komputerach i smartfonach, ani w ich oprogramowaniu. Domyślne parametry plików cookies pozwalają na odczytanie informacji tylko serwerowi, który je stworzył. Innymi słowy – wygenerowane przez naszą stronę pliki ciasteczek mogą być odczytane tylko i wyłącznie przez nią samą.

W każdej chwili możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki, aby nie zapisywać plików cookies na Twoim dysku. W zależności od przeglądarki, znajdziesz instrukcje tutaj:

Mozilla Firefox, Opera, Internet Explorer, Safari, Chrome, Edge