Do czego pszczołom feromony? | Centrum Nauki Experyment

28

05
WARSZTATY RODZINNE. Eksperymenty po pachy

29

05
SCIENCE CAFE. Nasz niesamowity zmysł smaku

01

06
Dzień Dziecka w Experymencie
pokaż kalendarz

Do czego pszczołom feromony?

Panowanie nad stadem, przynależność do roju, wabienie trutni, a nawet sygnał do walki! W pszczelim świecie feromony pełnią niesamowicie ważną rolę i to w wielu różnych sferach życia! Zobaczcie, jak nasi mali, latający przyjaciele wykorzystują feromony!

W pszczelim ulu panuje ściśle określona hierarchia. Władzę sprawuje bezwzględna królowa, a w tym pomagają jej właśnie feromony. Dzięki substancjom zapachowym może sterować masą nawet 50 000 podległych osobników. Feromony dyskryminujące królowej hamują rozwój narządów płciowych robotnic, dzięki czemu królowa, jako jedyna, może posiadać potomstwo.

Pszczela matka zapewnia sobie całodobową opiekę roju. Działanie feromonów programuje w owadach chęć zaopiekowania się matką. To sprawia, że pszczoły ochoczo usługują królowej, np. poprzez kąpiele. W trakcie takich ablucji, robotnice zlizują feromony z ciała królowej, następnie przekazując je innym robotnicom.

Woń królowej odpowiada również za identyfikację całego roju. Robotnice potrafią rozpoznać, która z pszczół należy do jej gniazda, a która służy innej królowej. Jeśli pszczoła przypadkiem zbłądzi do innego ula, robotnice wyczują obcy zapach. W konsekwencji pszczoła zastanie przegoniona lub zabita. Jednak gdy intruz przyniesie “haracz”, w postaci pyłku lub nektaru, jego szansa na przeżycie znacznie wzrasta.

Królowa korzysta ze swoich feromonów nie tylko w celu zapewnienia sobie opieki oraz posłuszeństwa robotnic. Służą one również jako wabik seksualny. Podczas lotu godowego jej jedyny cel stanowi zebranie jak największej ilości nasienia od trutni. Rozsiewa więc w powietrzu feromony, wyczuwane przez trutnie z odległości nawet do 100 metrów! Potrafi kopulować z 30 osobnikami. Królowa doskonale zdaje sobie sprawę, że trutnie skazane są na śmierć. Akt seksualny wiąże się z wyrwaniem aparatu kopulacyjnego z ciała samca.

Oprócz dramatycznej w skutkach kopulacji, całe życie trutnia nie należy do najłatwiejszych. Egzystują one tylko po to, aby zaplemnić królową. Jest to ich jedyny cel. Jeśli nie uda im się sprostać zadaniu, to pozostaje im jedynie pomoc w ogrzewaniu gniazda. Ta sytuacja będzie trwać jedynie do jesieni. Gdy nadejdą pierwsze chłody, trutnie zostaną przepędzone przez robotnice. Wygnanie z gniazda równoważne jest ze śmiercią z głodu i wyziębienia.

Nie tylko polskie pszczoły korzystają z substancji zapachowych. Robią to pszczoły na całym świecie! Japońskie pszczoły wykorzystują feromony do mobilizacji roju w czasie zagrożenia. Produkują duże ilości octanu izoamylu, który jest bodźcem dla pozostałych owadów. Wyczuwając substancję owady gromadzą się wokół przeciwnika. Jest to tzw. feromon agregacyjny. Otoczony hordą pszczelich robotnic nawet azjatycki szerszeń już problematycznym przeciwnikiem!

Polityka plików cookies

Do prawidłowego działania naszego serwisu oraz dla Twojej wygody strony www.experyment.gdynia.pl oraz bilety.experyment.gdynia.pl używają plików cookies. Korzystanie z nich bez zmian ustawień dotyczących plików cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci twojego komputera lub smartfonu.

Czym są pliki cookies (ciasteczka)? To małe pliki tekstowe, które odwiedzany serwis internetowy zapisuje na urządzeniu końcowym (czyli np. na komputerze czy smartfonie, z którego korzystasz podczas przeglądania strony). Niektóre serwisy używają ich do gromadzenia informacji o użytkownikach, którzy wchodzą na stronę.

Dane, jakie zapisywane są w plikach cookies, mogą służyć jedynie do wykonania określonych funkcji i akcji na Twoją rzecz, np. zapamiętania logowania na stronie, Twoich ustawień lub daty wizyty i liczby osób podczas zamawiania biletów. Pozwalają one także na tworzenie anonimowych statystyk odwiedzalności naszego serwisu, dzięki czemu wiemy m.in., jakich informacji użytkownicy szukają na naszych stronach najczęściej. Nie wykorzystujemy i nigdy nie będziemy wykorzystywać w inny sposób żadnych informacji o Tobie, jakie mogą się w plikach ciasteczek znaleźć. Wszystkie dane są zaszyfrowane, by osoby nieuprawnione nie miały do nich dostępu.

Za pomocą plików cookies nie jesteśmy w stanie zidentyfikować użytkowników ani ustalić Twojej tożsamości. Wiemy jedynie z jakiej przeglądarki korzystasz i czy dane urządzenie odwiedzało już naszą stronę. Ciasteczka nie są szkodliwe dla żadnych urządzeń i nie wpływają na sposób ich działania, nie powodują żadnych zmian konfiguracyjnych w komputerach i smartfonach, ani w ich oprogramowaniu. Domyślne parametry plików cookies pozwalają na odczytanie informacji tylko serwerowi, który je stworzył. Innymi słowy – wygenerowane przez naszą stronę pliki ciasteczek mogą być odczytane tylko i wyłącznie przez nią samą.

W każdej chwili możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki, aby nie zapisywać plików cookies na Twoim dysku. W zależności od przeglądarki, znajdziesz instrukcje tutaj:

Mozilla Firefox, Opera, Internet Explorer, Safari, Chrome, Edge