Nauka obywatelska na zamówienie

Nauka obywatelska, czyli citizen science to całkiem nowy wymiar budowania społeczeństwa obywatelskiego, a zarazem najdojrzalsza forma dialogu między nauką a obywatelami i lokalnymi społecznościami. Polega ona na realizowaniu wspólnych projektów naukowych, w ramach których „naukowcy obywatelscy”, czyli osoby, które nie są zawodowymi naukowcami zbierają określone dane, a specjaliści poddają je analizie, a następnie udostępniają uzyskane wyniki społeczeństwu.

Wasi uczniowie mogą dołączyć do grona naukowców obywatelskich i, samodzielnie lub w grupach, realizować badania, które są niezbędne naukowcom do rozwijania wiedzy na temat naszego najbliższego otoczenia.

do wyboru trzy ścieżki tematyczne

• zdrowie i codzienne środowisko (CheckED – klasy 7-8 SP i szkoły ponadpodstawowe)
• przyroda i bioróżnorodność (FunDive – klasy 7-8 SP i szkoły ponadpodstawowe, Mezoplastik – klasy 4-8 SP i szkoły ponadpodstawowe)
• fizyka i kosmos (CREDO – klasy 7-8 SP i szkoły ponadpodstawowe)

klasy 7-8 SP i szkoły ponadpodstawowe

CheckED. Zmieniasz codzienność – chronisz zdrowie i środowisko (zajęcia na zamówienie)

Plastikowa butelka, pojemnik na żywność, kosmetyki czy środki czystości – korzystamy z nich każdego dnia. Czy mogą zawierać substancje wpływające na funkcjonowanie organizmu i środowiska? Podczas zajęć uczniowie poznają substancje zaburzające gospodarkę hormonalną (EDC), dowiedzą się, gdzie można się z nimi spotkać oraz jak naukowcy badają ich obecność w naszym otoczeniu. Zobaczą również, jak dzięki nauce obywatelskiej każdy może współtworzyć badania naukowe i pomóc w lepszym poznaniu codziennego środowiska życia mieszkańców.

podczas zajęć uczniowie m.in.

• poznają etapy procesu badawczego – od pytania badawczego do interpretacji wyników
• dowiedzą się, czym są substancje zaburzające gospodarkę hormonalną (m.in. bisfenole i ftalany), gdzie występują oraz w jaki sposób mogą oddziaływać na organizm człowieka
• przeanalizują dane dotyczące codziennych nawyków i otoczenia oraz ich wpływu na zdrowie i środowisko
• wezmą udział w projekcie nauki obywatelskiej współtworzonym z naukowcami

rozwijane kompetencje

• rozumienie zależności między środowiskiem a zdrowiem człowieka
• interpretowanie wyników i wyciąganie wniosków na podstawie danych
• umiejętność obserwacji i analizy elementów najbliższego otoczenia
• krytyczne myślenie i analiza informacji dotyczących zdrowia i środowiska
• odpowiedzialne podejmowanie decyzji konsumenckich w oparciu o wiedzę dotyczącą zdrowia i środowiska

czas trwania 60 min

zapisy udział w ramach biletu wstępu na wystawę, zajęcia realizowane po wcześniejszym uzgodnieniu terminu

kontakt Ewelina Flis, + 48 504 252 649, [email protected] i [email protected]

Więcej o projekcie CheckED

Projekt realizowany we współpracy z DetoxED (spin-off Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego i Politechniki Gdańskiej).

Uczniowie współtworzą badania dotyczące codziennego środowiska życia i narażenia na substancje obecne w produktach używanych na co dzień. Uczestnicy korzystają z anonimowej aplikacji internetowej, która pozwala zebrać i uporządkować dane dotyczące codziennych nawyków i otoczenia domowego. Na podstawie wielu indywidualnych obserwacji powstaje wspólny obraz środowiska życia mieszkańców.

udział w projekcie m.in. wspiera realizację

• edukacji środowiskowej, zdrowotnej i obywatelskiej
• edukacji STEM oraz rozwijania krytycznego myślenia, pracy z danymi i wnioskowaniem
• rozwijania krytycznego myślenia i pracy z danymi
• większa świadomość wpływu codziennych wyborów na środowisko

Niewidoczne królestwo – po co komu grzyby? (zajęcia na zamówienie)

Naukowcy szacują, że poznaliśmy już większość gatunków zwierząt (z wyjątkiem owadów) i roślin na naszej planecie. Istnieje jednak królestwo świata żywego, o którym ciągle wiemy zbyt mało. A jest ono kluczowe dla ekosystemów lądowych – odpowiada za rozkładanie resztek organicznych i umożliwianie obiegu pierwiastków, pomaga roślinom w pobieraniu wody i soli mineralnych, stanowi źródło pożywienia. Chodzi o grzyby! Podczas zajęć uczniowie dowiedzą się, czym są grzyby i jaką pełnią rolę w środowisku oraz dowiedzą się, jak można pomóc naukowcom w lepszym poznaniu i ochronie przedstawicieli tego królestwa.

podczas zajęć uczniowie

• dowiedzą się, co wyróżnia królestwo grzybów
• sprawdzą, jakie cechy charakterystyczne wyróżniają komórki grzybowe
• poznają rolę grzybów w ekosystemach lądowych
• zapoznają się z pojęciem mikoryzy
• zaznajomią się z założeniami projektu FunDive

rozwijane kompetencje

• rozumienie zależności międzygatunkowych
• wzrost wiedzy o roli bioróżnorodności
• umiejętność obserwacji i analizy środowiska
• rozwój umiejętności obserwacji i dokumentacji przyrodniczej
• świadomość ochrony gatunków i ekosystemów

czas trwania 60 min

zapisy udział w ramach biletu wstępu na wystawę, zajęcia realizowane po wcześniejszym uzgodnieniu terminu

kontakt Ewelina Flis, +48 504 252 649, [email protected] i [email protected]

Więcej o projekcie FunDive

Projekt realizowany z Uniwersytetem Warszawskim w ramach ogólnoeuropejskiej Biodiversa+.

Uczniowie pomagają naukowcom badać różnorodność grzybów i ich występowanie w środowisku. Dane zbierane w terenie wspierają ochronę gatunków oraz aktualizację publicznych baz wspierających europejskie strategie zachowania bioróżnorodności.

jakie są etapy badań

• zaczynacie od obserwacji grzybów w terenie
• następnie wykonujecie dokumentację fotograficzna i lokalizację znalezisk
• wykonując to, bierzecie udział w tworzeniu europejskich baz danych
• w wybranych przypadkach Wasze próbki zostają przekazane do analizy DNA

udział w projekcie m.in.

• pozwala wziąć realny udział w badaniach nad bioróżnorodnością
• umożliwia kontakt z metodami pracy biologów i mykologów
• rozwija umiejętności obserwacji i dokumentacji przyrodniczej
• zwiększa świadomość ochrony gatunków i ekosystemów

CREDO. Łowcy cząstek (zajęcia na zamówienie)

Wszechświat nadal pozostaje wielką tajemnicą. Około 95% jego składu stanowią ciemna energia oraz ciemna materia, o których istnieniu wiemy, ale nie potrafimy ich badać. W dodatku pozostałe 5% również pozostawia nas z dużą liczbą niewiadomych. Jednym z projektów, które chcą pomóc w rozwiązaniu zagadek Wszechświata jest CREDO. Podczas zajęć uczniowie dowiedzą się, w jaki sposób przy pomocy telefonu możemy „złapać” cząstkę. Dowiedzą się ponadto, czym jest promieniowanie kosmiczne, jaki ma wpływ na życie na naszej planecie oraz jak, dzięki nauce obywatelskiej, mogą pomóc naukowcom w lepszym zrozumieniu Wszechświata.

podczas zajęć uczniowie

• poznają metodę badawczą wykorzystywaną w projekcie CREDO
• przeanalizują dane uzyskane dzięki aplikacji CREDO Detector
• dowiedzą się, czym jest promieniowanie kosmiczne i jak wpływa na życie na naszej planecie
• zaznajomią się z cząstkami elementarnymi budującymi nasz Wszechświat

rozwijane kompetencje

• poznanie sposobów realizacji międzynarodowych projektów z zakresu astronomii i fizyki
• zrozumienie, jak bada się niewidzialne zjawiska we Wszechświecie
• poznanie metod pracy z danymi

czas trwania 60 min

zapisy udział w ramach biletu wstępu na wystawę, zajęcia realizowane po wcześniejszym uzgodnieniu terminu

kontakt Ewelina Flis, +48 504 252 649, [email protected] i [email protected]

Więcej o projekcie CREDO

Projekt realizowany z Instytutem Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie.

Uczniowie uczestniczą w badaniach promieniowania kosmicznego i cząstek subatomowych, wykorzystując smartfony jako proste detektory. Dane trafiają do globalnej sieci badawczej analizującej zjawiska kosmiczne.

udział w projekcie wspiera realizację

• edukacji STEM
• edukacji środowiskowej
• rozwijania krytycznego myślenia i pracy z danymi

klasy 4-8 SP i szkoły ponadpodstawowe

Mezoplastik – na tropie plastiku (zajęcia na zamówienie)

Butelki, reklamówki, opakowania po jedzeniu – plastik jest częścią naszej codzienności. Jednak źródeł zanieczyszczeń wód tworzywami sztucznymi jest więcej – przemysł generuje duże ilości odpadów, również tych plastikowych. A co dzieje się z nimi, gdy trafią do środowiska? Czy znikają bez śladu?

Podczas zajęć uczniowie dowiedzą się, czym jest mezoplastik i dlaczego jego obecność w przyrodzie stanowi problem. Uczestnicy wcielą się w rolę detektywów, którzy przeprowadzają na plaży dochodzenie. Wykonają oględziny wyznaczonego miejsca, pomiary znalezionych dowodów i spróbują wydedukować, skąd dany odpad mógł się tam wziąć. Poprzez zabawę dowiedzą się, w jaki sposób naukowcy badają zanieczyszczenie środowiska oraz jak, dzięki nauce obywatelskiej, każdy może pomóc w ochronie Morza Bałtyckiego. Dodatkowym aspektem zajęć będą treści dotyczące zrównoważonego zarządzania zasobami morskimi.

podczas zajęć uczniowie

• dowiedzą się, czym jest mezoplastik i jak powstaje
• poznają wpływ odpadów plastikowych na organizmy żywe i środowisko
• nauczą się prowadzić proste obserwacje terenowe i zbierać dane badawcze
• wezmą udział w projekcie nauki obywatelskiej wspierającym badania prowadzone przez naukowców

rozwijane kompetencje

• rozumienie zależności między działalnością człowieka a stanem środowiska
• umiejętność prowadzenia obserwacji terenowych
• prowadzenie zapisywania i porządkowania wyników
• zwiększanie świadomości wpływu człowieka na środowisko i odpowiedzialnych zachowań wobec przyrody

czas trwania 60 min

zapisy udział w ramach biletu wstępu na wystawę, zajęcia realizowane po wcześniejszym uzgodnieniu terminu

kontakt Ewelina Flis, + 48 504 252 649, [email protected] i [email protected]