Aktualności EXPERYMENTU Archives | Centrum Nauki Experyment

28

05
WARSZTATY RODZINNE. Eksperymenty po pachy

29

05
SCIENCE CAFE. Nasz niesamowity zmysł smaku

01

06
Dzień Dziecka w Experymencie
pokaż kalendarz

Czy naukę obchodzą ludzie?

Czy nauka jest niedostępna dla ludzi i oderwana od rzeczywistości? Polsko–niemiecki zespół naukowców stawia na współpracę i porozumienie.

10 maja do Trójmiasta przyjeżdża naukowa delegacja z Bremerhaven – największego niemieckiego miasta leżącego nad Morzem Północnym, będącego jednocześnie jednym z najważniejszych portów handlowych i pasażerskich w Europie. Wizyta akademików z uczelni Hochschule Bremerhaven to okazja do podtrzymania relacji z partnerskim Uniwersytetem Morskim w Gdyni oraz do poszerzenia wiedzy z zakresu komunikacji naukowej – we współpracy ze specjalistami z gdyńskiego Centrum Nauki Experyment. Niemieccy uczeni zostaną w Polsce do 17 maja.

Porozumienie pomiędzy uczelnią z Bremerhaven a Uniwersytetem Morskim trwa już 44 lata, dotyczy działań naukowo-badawczych i dydaktycznych. W ramach współpracy polski i niemiecki ośrodek portowy organizują wymiany kadry akademickiej, staże naukowo-dydaktyczne, a także prowadzą serie wykładów i wspólne sympozja oraz konferencje. W tym roku seminaria będą dotyczyły m.in. społecznego dobrostanu w kontekście biznesu, różnorodności kulturowej oraz komunikacji naukowej.

– Komunikacja naukowa to nic innego, jak budowanie relacji pomiędzy nauką a społeczeństwem i interesariuszami – mówi Marta Alicja Trzeciak z Centrum Nauki Experyment w Gdyni. – Współcześnie odchodzimy od koncepcji, zgodnie z którą nauka tworzy odizolowany, wewnętrzny świat. Postrzegamy ją raczej jako element dialogu oraz budowania dojrzałego społeczeństwa obywatelskiego. Aby tak się stało, aby ten dialog był efektywny, potrzebne jest wzajemne zrozumienie. Jak je osiągnąć i jakimi narzędziami się posługiwać – o tym właśnie będę opowiadała podczas swojego wykładu dla uczonych z Hochschule Bremerhaven i Uniwersytetu Morskiego – dodaje Trzeciak.

Obecnie kładzie się coraz większy nacisk na budowanie współpracy pomiędzy podmiotami naukowymi a tymi działającymi w sferze społeczno-gospodarczej. Potwierdzają to zarówno kolejne programy ministerialne poświęcone temu tematowi (np. Nauka dla Społeczeństwa), jak i coraz liczniejsze projekty tzw. nauki obywatelskiej (np. projekt badania plaż), czyli nauki organizowanej we współpracy z obywatelami. Realizacja tych zagadnień wymaga często od naukowców zupełnie nowych kompetencji. Nie wszystkie zadania muszą jednak wykonywać samodzielnie. Część komunikacji przejmują na siebie podmioty takie, jak centra nauki.

– Uniwersytet Morski od kilku lat aktywnie współpracuje z Centrum Nauki Experyment w zakresie komunikacji naukowej, popularyzacji nauki i wiedzy oraz organizacji wspólnych przedsięwzięć edukacyjnych i naukowych – zauważa dr inż. Damian Bisewski z Uniwersytetu Morskiego, koordynator współpracy uczelni z centrum nauki. – Taka współpraca przynosi wymierne korzyści obu stronom. Pracownicy uniwersytetu mają możliwość podzielenia się ze społeczeństwem aktualną wiedzą oraz najnowszymi wynikami badań naukowych realizowanych na potrzeby gospodarki czy przemysłu. Dzięki temu obecność uniwersytetu jest wyraźniej zaznaczona w świadomości społeczeństwa, a mury uczelni z roku na rok odwiedza coraz większa grupa kandydatów na studia. Z drugiej strony, centrum nauki pełni bardzo ważną rolę pomostu komunikacyjnego pomiędzy nauką a społeczeństwem – dodaje Bisewski.

 

 

Polityka plików cookies

Do prawidłowego działania naszego serwisu oraz dla Twojej wygody strony www.experyment.gdynia.pl oraz bilety.experyment.gdynia.pl używają plików cookies. Korzystanie z nich bez zmian ustawień dotyczących plików cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci twojego komputera lub smartfonu.

Czym są pliki cookies (ciasteczka)? To małe pliki tekstowe, które odwiedzany serwis internetowy zapisuje na urządzeniu końcowym (czyli np. na komputerze czy smartfonie, z którego korzystasz podczas przeglądania strony). Niektóre serwisy używają ich do gromadzenia informacji o użytkownikach, którzy wchodzą na stronę.

Dane, jakie zapisywane są w plikach cookies, mogą służyć jedynie do wykonania określonych funkcji i akcji na Twoją rzecz, np. zapamiętania logowania na stronie, Twoich ustawień lub daty wizyty i liczby osób podczas zamawiania biletów. Pozwalają one także na tworzenie anonimowych statystyk odwiedzalności naszego serwisu, dzięki czemu wiemy m.in., jakich informacji użytkownicy szukają na naszych stronach najczęściej. Nie wykorzystujemy i nigdy nie będziemy wykorzystywać w inny sposób żadnych informacji o Tobie, jakie mogą się w plikach ciasteczek znaleźć. Wszystkie dane są zaszyfrowane, by osoby nieuprawnione nie miały do nich dostępu.

Za pomocą plików cookies nie jesteśmy w stanie zidentyfikować użytkowników ani ustalić Twojej tożsamości. Wiemy jedynie z jakiej przeglądarki korzystasz i czy dane urządzenie odwiedzało już naszą stronę. Ciasteczka nie są szkodliwe dla żadnych urządzeń i nie wpływają na sposób ich działania, nie powodują żadnych zmian konfiguracyjnych w komputerach i smartfonach, ani w ich oprogramowaniu. Domyślne parametry plików cookies pozwalają na odczytanie informacji tylko serwerowi, który je stworzył. Innymi słowy – wygenerowane przez naszą stronę pliki ciasteczek mogą być odczytane tylko i wyłącznie przez nią samą.

W każdej chwili możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki, aby nie zapisywać plików cookies na Twoim dysku. W zależności od przeglądarki, znajdziesz instrukcje tutaj:

Mozilla Firefox, Opera, Internet Explorer, Safari, Chrome, Edge

Gdynia w klimacie. POWIETRZE

Gdynia w klimacie to wyjątkowy projekt, w którym biorą udział gdyńskie instytucje – Biblioteka Gdynia, Centrum Aktywności Rodziny, Centrum Aktywności Seniora, Centrum Nauki Experyment, Gdyńskie Centrum Sportu, Laboratorium Innowacji Społecznych, Muzeum Emigracji, Muzeum Miasta Gdyni, Pomorski Park Naukowo-Technologiczny, Przystanie, Wydział Środowiska Urzędu Miasta Gdyni oraz Wymiennikownia. Naszym celem jest skupienie informacji o różnych, proekologicznych, działaniach prowadzonych przez te placówki w jednym miejscu i pod jednym hasłem. Program organizowany jest w ramach UNESCO Global Network of Learning Cities i trwa trzy miesiące. W kwietniu tematem przewodnim była ZIELEŃ, maj upłynie pod hasłem POWIETRZE, a w czerwcu mówić będziemy o WODZIE.

Dlaczego w maju chcemy mówić o powietrzu?

Od czasów rewolucji przemysłowej wyemitowaliśmy więcej CO2, niż było go początkowo w atmosferze. Do połowy XVIII wieku stężenie tego gazu w powietrzu wynosiło około 280 ppm1 (części na milion). W wyniku działalności człowieka wzrosło już do około 415 ppm! Jednak degradacja środowiska nie ogranicza się jedynie do emisji gazów cieplarnianych; to również pyły i zanieczyszczenia, znacznie obniżające jakość powietrza, szczególnie w miastach.

Powietrze w Polsce jest jednym z najbardziej zanieczyszczonych w Unii Europejskiej. Tylko w 2019 roku odnotowano aż 43 000 przedwczesnych zgonów ze względu na wieloletnią ekspozycję na pył PM 2,5, którego niewielkie cząstki o średnicy do 2,5 μm (mikrometrów) przedostają się do naczyń krwionośnych. Warto zaznaczyć, że odpowiedzialne za ten stan są nie tylko fabryczne kominy i samochody. W Polsce gospodarstwa domowe odpowiadają za blisko 84% emisji rakotwórczego benzo(a)pirenu i ponad 46% emisji pyłów drobnocząsteczkowych.

Jakość powietrza w miastach można poprawić m.in. dzięki budowaniu większej ilości parków i zieleńców, ograniczeniu ruchu samochodowego w centrach miast, zwiększeniu nakładów finansowych na rozwój transportu zbiorowego, komunikacji rowerowej i pieszej. Warto również wspomnieć, że ocieplenie klimatu oraz zanieczyszczone pyłami powietrze wpływają negatywnie nie tylko na człowieka, lecz również na bioróżnorodność i dotykają wszystkich ekosystemów; jej negatywne skutki odczuje wszystko co w wodzie, na lądzie oraz… w powietrzu! Globalne ocieplenie nie jest bez znaczenia dla sezonowych migracji ptaków oraz odbija się na ilości i jakości dostępnego pożywienia, którym ptasie mamy karmią swoje młode. Negatywne skutki odczują również populacje wielu gatunków owadów, w tym dzikich zapylaczy.

Aby szerzyć wiedzę i świadomość społeczną dotyczącą problemu zanieczyszczenia powietrza, gdyńskie instytucje przygotowały propozycje dla wszystkich grup wiekowych – w maju będzie można wziąć udział m.in. w warsztatach i grach dla najmłodszych, wykładach dla dorosłych i spotkaniach dla seniorów. W maju będziemy sadzić miododajne kwiaty, piknikować na łonie natury, ale dowiemy się też, co Internet ma wspólnego z jakością powietrza. Poniżej przedstawiamy szczegóły aktywności przygotowanych przez miejskie placówki.

Biblioteka Gdynia

Wydarzenia organizowane przez Bibliotekę Gdynia odbędą się w dwóch dzielnicach – w Śródmieściu oraz na Obłużu. 17 maja o 17:00 przy pierwszej z wymienionych placówek będziemy sadzić rośliny. Siostry Żarkiewicz z pracowni MAMYWENE poprowadzą warsztaty „Sadzimy miododajne kwiaty”, w trakcie których poznamy tajemnice efektywnego pielęgnowania domowych roślin. W śródmiejskiej placówce Biblioteki Gdynia spotkamy się również 23 maja na wykładzie „Plastik nie taki fantastik”. Alicja Żarkiewicz opowie o wpływie plastiku na środowisko oraz nasze zdrowie. Z kolei zarówno młodzież, dorośli, jak i dzieci od 10. roku życia mogą wziąć udział w wykładzie połączonym z warsztatami w filii Biblioteki Gdynia na Obłużu. W trakcie spotkania zatytułowanego „Błękitno-zielona infrastruktura. Z czym to się je?” dowiemy się, dlaczego warto korzystać z wody deszczowej, a nawet stworzymy swój własny ogród deszczowy w doniczce!

Centrum Aktywności Rodziny

Centrum Aktywności Rodziny zainauguruje program już 7 maja, kiedy to odbędzie się rodzinny spacer zatytułowany „Gwiezdna Wyprawa – Kolibki, Orłowo”. Wraz z prowadzącą, Danutą Ślipy, uczestnicy będą mogli podziwiać orłowską przyrodę i nauczyć się, jak o nią należycie zadbać. Kolejna piesza wędrówka wyruszy 21 maja z Wielkiego Kacka. Wydarzenie zatytułowane „Gdzie w Kacku jest jezioro? – spacer po Wielkim Kacku” poprowadzi Michał Miegoń. Oba spacery ruszają o 11:00!

Centrum Nauki Experyment

W maju wzniesiemy się w przestworza! Stale postępująca degradacja środowiska naturalnego oraz zmiany klimatu nie są obojętne dla ptaków, więc 22 maja w godz. 12:00 – 17:00 zapraszamy do Centrum Nauki Experyment na obchody Międzynarodowego Dnia Różnorodności Biologicznej. Na wystawach Centrum stanie naukowy bazar, a przy stoiskach będziemy rozpoznawać dźwięki ptaków oraz poznawać interesujące gatunki. Wykwalifikowani edukatorzy oraz członkowie Naukowego Koła Ornitologicznego Uniwersytetu Gdańskiego opowiedzą wszystkim zainteresowanym, jak działalność człowieka, zanieczyszczenie środowiska oraz zmiana klimatu wpływają na populacje różnych gatunków ptaków. Gości odwiedzających tego dnia CNE czeka również nie lada gratka – ornitologiczna prelekcja edukacyjna (15:00). Experyment przygotował także atrakcje online – w mediach społecznościowych Centrum pojawi się specjalnie na tę okazję przygotowany „powietrzny” film oraz garść przydatnych ciekawostek. Jakie parametry dostarczają wiedzy o jakości powietrza? Czy można tak projektować miasta, aby lepiej w nich „łapać oddech”? Czym może skutkować wieloletnia ekspozycja na niewidoczne zanieczyszczenia pyłowe w miejskim (i nie tylko) powietrzu? By poznać odpowiedzi na te pytania, obserwujcie profil CNE na Facebooku. Jakby tego było mało, 21 i 22 maja Experyment zaprasza na wyjątkowe WARSZTATY RODZINNE. EKO-LOGICZNIE. Powietrze. Skąd się wzięło powietrze? Co wchodzi w jego skład? Podczas warsztatów uczestnicy przeniosą się do czasów, w których Ziemia pokryta była wulkanami, a atmosfera nie nadawała się do życia. Wraz z wykwalifikowanymi edukatorami odkryją tajemnicę powstania powietrza i dowiedzą się, czym jest i jak zwalczać smog.

Gdyńskie Centrum Sportu

GCS kolejny rok z rzędu organizuje konkurs dla pracowników gdyńskich firm „Do pracy jadę rowerem”. Idea konkursu jest prosta – należy zarejestrować się na stronie http://www.dopracyjaderowerem.gdyniasport.pl/, odnotować swój rowerowy przejazd do pracy i rywalizować z innymi w szczytnym celu! Tegoroczna edycja nakręcona jest na pomoc uchodźcom z Ukrainy. Uczestnicy wraz z kolejnymi przejazdami przesuwać będą licznik. Jego wypełnienie oznaczać będzie zakup żywności dla naszych braci zza wschodniej granicy, którzy znaleźli schronienie w Polsce. Start projektu już 9 maja!

Laboratorium Innowacji Społecznych

Aktywności online przygotowało Laboratorium Innowacji Społecznych – UrbanLab. 18 maja o 17:30 na platformie Zoom oraz na facebookowym fanpage’u UrbanLabu wystartuje wykład online pt. „Co Internet ma wspólnego z zanieczyszczeniem powietrza?”. Spotkanie poprowadzi Joanna Murzyn – technologiczna aktywistka, inicjatorka Instytutu Ekologii Cyfrowej, który przeprowadza cyfrowo ekologiczne audyty oraz opracowuje programy edukacyjne i dobre praktyki, poszerzające świadomość i wspierające procesy zrównoważonej oraz etycznej cyfryzacji.

Muzeum Miasta Gdyni

Gdynia to nie tylko nowoczesność i modernizm, to także moment wytchnienia na łonie przyrody. W otulinie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, w pięknym Leśnym Ogrodzie Botanicznym „Marszewo” Muzeum Miasta Gdyni przygotowało wyjątkowe warsztaty dla seniorów. W środku pachnącego lasu przygotować będzie można… zapachowe świece! Warsztaty pt. „Czym pachnie las?” odbędą się 18 maja o 11:00. Choć spotkanie jest bezpłatne, obowiązują zapisy – zachęcamy do kontaktu mailowego pod adresem m.bujak@muzeumgdynia.pl lub telefonicznego pod numerem 58 662 09 35.

Pomorski Park Naukowo-Technologiczny

Proekologiczne działania prowadzi również Pomorski Park Naukowo-Technologiczny w Gdyni! 27 maja w budynku III PPNT odbędzie się ogólnokrajowa konferencja dotycząca zrównoważonych budynków i ich roli w zmieniającym się klimacie. Wydarzenie składać będzie się z trzech bloków tematycznych zatytułowanych: Zmiana klimatu, Odpowiedzialność ekologiczna oraz Technologie i zrównoważone projektowanie. Będziemy rozmawiać też o wpływie zmiany klimatu na życie w miastach, szczególnie w regionie Morza Bałtyckiego. Udział w wydarzeniu kosztuje 50 zł – zapisy są możliwe za pośrednictwem portalu evenea.pl. Więcej informacji znajdziecie Państwo na stronie internetowej Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego.

Przystań

W maju do grona instytucji biorących udział w akcji Gdynia w klimacie dołącza Przystań! Już 7 maja wybierzemy się na botaniczny spacer po Wielkim Kacku. Podczas przechadzki przyjrzymy się budzącym do życia gatunkom roślin. Porozmawiamy również o znaczeniu ekosystemów w kształtowaniu lokalnego klimatu i o problemach ich ochrony na obszarach miejskich i podmiejskich. Spacer poprowadzi dr Magdalena Lazarus, członkini Polskiego Towarzystwa Botanicznego oraz adiunkt w Katedrze Taksonomii Roślin i Ochrony Przyrody Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego. Wydarzenie kierowane jest do wszystkich, ale obowiązują na nie zapisy telefoniczne (58 727 39 27) lub mailowe (lipowa15@lis.gdynia.pl). Zachęcamy również do udziału w spotkaniu STOP-SMOG, które odbędzie się 19.05 w Domu Sąsiedzkim Przystani o 12:00. W jego trakcie pracownicy Samodzielnego Referatu ds. Energetyki UM Gdyni opowiedzą jak otrzymać dofinansowanie z krajowego programu Czyste Powietrze oraz w jaki sposób złożyć deklaracje dotyczącą źródeł ciepła w budynku do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w celu zrealizowania tego ustawowego obowiązku. Natomiast pod koniec miesiąca Przystań otwiera wyjątkowe miejsce, czyli Kącik Wymiany Roślin w Domu Sąsiedzkim przy ulicy Lipowej 15! Miłośnicy zieleni domowej oraz działkowicze będą mogli podzielić się wiedzą i zasobami z sąsiadami. Inauguracja Kącika już 31 maja o 17:00.

Wymiennikownia

Już 2 maja zapraszamy na „Roślinny majówkowy grill” w ogródku przed Wymiennikownią! Na uczestników będą czekać same pyszności w postaci roślinnych past do kanapek, świeżych warzyw, sałatek oraz przeróżnych lemoniad. Dodatkowo odbędą się warsztaty rękodzielnicze z przyozdabiania słoiczków w stylu boho, które mogą posłużyć jako doniczki, świeczniki albo pojemniczki na drobiazgi. Do udziału zachęcamy wszystkich w wieku 13 – 35 lat, start już od 16:00! Jednak wiosenny grill to niejedyna propozycja przygotowana przez Wymiennikownię – 26 maja zachęcamy do udziału w warsztatach „Podkładki szmatki”, czyli rękodzielnicze zajęcia z tworzenia podkładek pod kubki z wykorzystaniem zużytych resztek sznurka i skrawków materiałów. Wydarzenie kierowane jest do osób w wieku 13 – 35 lat. Aby wziąć udział, prosimy o kontakt pod adres wymiennikownia@lis.gdynia.pl (w treści maila prosimy wpisać imię, nazwisko oraz wiek). Oba wydarzenia przygotowane przez Wymiennikownię zostaną przetłumaczone na język ukraiński w celu dotarcia do ukraińskiej młodzieży.

 

Rusza program Gdynia w klimacie!

W kwietniu startuje program Gdynia w klimacie, w którym biorą udział gdyńskie instytucje – Biblioteka Gdynia, Centrum Aktywności Rodziny, Centrum Aktywności Seniora, Centrum Nauki Experyment, Gdyńskie Centrum Sportu, Laboratorium Innowacji Społecznych, Muzeum Emigracji, Muzeum Miasta Gdyni, Przystanie, Wydział Środowiska Urzędu Miasta Gdyni oraz Wymiennikownia. Program organizowany w ramach UNESCO Global Network of Learning Cities potrwa przez trzy miesiące, a działania w każdym z nich będą skupiały się na innym temacie – w kwietniu hasłem przewodnim stanie się ZIELEŃ, w maju POWIETRZE, a w czerwcu WODA.

Dlaczego przez pierwszy miesiąc chcemy mówić o zieleni?

Polska Akademia Nauk szacuje, że w ciągu najbliższych kilkudziesięciu lat z polskich lasów może zniknąć aż 75% gatunków drzew. Nasze dzieci i wnuki mogą nie zobaczyć w lasach np. świerków. Badania pokazują, że tereny zielone w latach 2009-2018 pochłonęły ok. 29% wyprodukowanego przez człowieka dwutlenku węgla. Rośliny i gleba stanowią ogromny rezerwuar tego gazu. Największy w tym udział mają ekosystemy naturalne, czyli dzikie. Każda zmiana w ekosystemie w jakiś sposób wpływa na klimat. Dlatego ochrona terenów przyrodniczych jest kluczowa dla powstrzymania globalnego ocieplenia – mówi Zbigniew Czapliński, specjalista w dziale Wydarzeń i Programów Naukowych Centrum Nauki Experyment.

Gdy temperatura rośnie, przy niedoborze wody, roślinność zaczyna obumierać, materia organiczna zgromadzona w glebie zanika i nasze tarapaty się pogłębiają. Kluczowe staje się zatem pytanie, co możemy zrobić w najbliższym otoczeniu, by spowolnić te wciąż postępujące zmiany.

Najprościej jest pozwolić przyrodzie działać! Wystarczy nie kosić trawnika, by zauważyć, że taka zieleń jest bardziej odporna na brak opadów i lepiej chłonie wodę opadową. Z doświadczenia też pewnie wiecie, że czasem trudno wytrzymać w mieście w upalne dni. Wystarczy jednak zwiększyć udział terenów zielonych w tkance miejskiej, by przeciwdziałać powstawaniu wysp ciepła (woda z roślin i gleby, parując ochładza otoczenie), oczyścić powietrze i stworzyć lepszy mikroklimat. Zatem jeśli możecie, uprawiajcie samodzielnie warzywa, zakładajcie ogródki sąsiedzkie i jedzcie lokalnie, co zapewni Wam satysfakcję, a także zmniejszy emisje CO2 spowodowaną transportem towarów. No i… sadźcie drzewa! – dodaje Czapliński.

Wśród wydarzeń organizowanych przez gdyńskie instytucje w kwietniu znalazły się propozycje dla wszystkich grup wiekowych – są m.in. warsztaty i gry dla najmłodszych, spotkania dla dorosłych i wykłady dla seniorów. W kwietniu będziemy oczyszczać miejską zieleń, sprawdzać generowany przez nas ślad węglowy, ale również wyruszymy na rowerową wyprawę po gdyńskich lasach. Poniżej przedstawiamy szczegóły aktywności przygotowanych przez miejskie instytucje.

Biblioteka Gdynia

Wydarzenia organizowane przez Bibliotekę Gdynia odbędą się w trzech dzielnicach – w Grabówku, na Wzgórzu św. Maksymiliana oraz w Pustkach Cisowskich-Demptowie. 7 kwietnia (od 12:00 do 19:00) przy pierwszej z wymienionych placówek zorganizowana zostanie akcja „Zielono mi”. W strefie wymiany roślin będzie można adoptować sadzonkę, a także zostawić swoją. Z kolei 9 kwietnia od 10:00 do 14:00 Biblioteka Wzgórze zachęca do wskoczenia na dwa kółka i wspólnego rozpoczęcia sezonu rowerowego. Goście będą mogli skorzystać z pomocy rowerowych specjalistów, którzy dokręcą hamulce, nasmarują łańcuch, podpowiedzią, jak zadbać o rower oraz pokażą, jak samodzielnie wykonać proste naprawy. Oprócz tego, dostępna będzie mobilna strefy bibliorelaksu – leżaków i bookcrosingu. Transport drogowy jest odpowiedzialny za 11,9% ogólnej emisji gazów cieplarnianych. Składają się na to przede wszystkim emisje ze spalania benzyny i oleju napędowego ze wszystkich form transportu drogowego, w tym samochodów osobowych, ciężarowych, motocykli i autobusów. Sześćdziesiąt procent emisji z transportu drogowego pochodzi z podróży pasażerskich (samochody, motocykle i autobusy), a pozostałe czterdzieści procent z transportu drogowego (łańcuch dostaw). W kontekście ograniczania swojego śladu węglowego bardzo często mówi się o ograniczeniu podróży samolotem, gdy tymczasem jedną z najważniejszych proklimatycznych decyzji może być wybór sposobu, w jaki dotrzemy do pracy każdego dnia. Dlatego też zachęcamy do zamiany czterech kółek na dwa! 24 kwietnia od 17:00 w Bibliotece Pustki Cisowskie „Kolorujemy Mandale”! Będą to relaksujące zajęcia, podczas których pokolorujemy wzory o różnym stopniu trudności. Motywem przewodnim stanie się szeroko pojęta ZIELEŃ. Zapisów na zajęcia można dokonywać, pisząc pod adres filianr8@bibliotekagdynia.pl lub dzwoniąc pod nr 58 621 17 69.

Centrum Aktywności Seniora

Centrum Aktywności seniora zainauguruje program 23 kwietnia o 10:30, kiedy to odbędzie się spacer edukacyjny ze Stowarzyszeniem „Orłowo przy Plaży”. Spotykamy się przy wejściu nr 18, oczywiście w Orłowie! Dwa dni później w siedzibie CAS-u przy ulicy 3 Maja zorganizowane zostanie spotkanie edukacyjne „Ogrodnictwo Miejskie”, podczas którego uczestnicy będą mieli okazję dowiedzieć się m.in., czym kieruje się gdyński ogrodnik, dbając o miejską zieleń. Nie jest tajemnicą, że drzewa i krzewy mają zbawienny wpływ na nasze miasta. Roślinność w mieście kształtuje pozytywny mikroklimat, obniża parowanie, chroni przed nieznośnymi upałami oraz redukuje efekt miejskiej wyspy ciepła. Nie do przecenienia jest również wpływ zbitych mas korzeniowych na zatrzymywanie wody w glebie oraz… dobrostan samych mieszkańców! Start 1,5-godzinnego spotkania o 13:00. Na obie aktywności obowiązują zapisy, których można dokonywać w Centrum Aktywności Seniora.

Centrum Nauki Experyment

Gdyński Experyment wystartuje ze swoimi aktywnościami już 1 kwietnia, kiedy to odbędzie się pierwsze spotkanie w ramach Akademii Edukatora Klimatu – kolejne będą miały miejsce 8 i 22 kwietnia. Zajęcia dla klas 4-8 szkół ponadpodstawowych, a także dla uczniów szkół ponadpodstawowych odbywają się online, na platformie MS Teams i są bezpłatne. 22 kwietnia, w Międzynarodowy Dzień Ziemi, CNE zaprasza na swoje wystawy, gdzie przedstawiciele Centrum i Błękitnego Patrolu WWF opowiedzą o tym, jak bardzo potrzebne jest otoczenie opieką naszego najbliższego ekosystemu – Bałtyku. Morza i oceany odgrywają ogromną rolę w kształtowaniu klimatu. Gdyby nie one, temperatura na Ziemi nie byłaby sprzyjająca dla naszego istnienia. Wszechocean jest ogromnym rezerwuarem ciepła – pochłania i oddaje energię gromadzącą się na lądzie. Łatwo to odczuć, przebywając w okolicach nadmorskich. W sezonie letnim nad morzem jest chłodniej, gdyż woda absorbuje nadmiar ciepła, w zimowym natomiast cieplej – woda oddaje ciepło. Sprawia to, że tereny nadmorskie charakteryzują się niższymi amplitudami temperatur niż obszary w głębi lądu. Warto również nadmienić, że pas nadmorski to także wydmy porośnięte charakterystyczną dla tego obszaru roślinnością, którą należy otoczyć ochroną. W Experymencie od 10 do 14 będzie można przekonać się, jak wysoki jest generowany przez nas ślad węglowy i jak można go obniżyć.  Sprawdzimy także, w jaki sposób każdy z nas może – poprzez projekty nauki obywatelskiej – przyczynić się do oczyszczenia polskich plaż z plastikowych odpadów. Udział w aktywnościach jest możliwy w ramach biletu wstępu na wystawy CNE. 23 i 24 kwietnia o 11:00, 13:00 i 15:00 gdyńskie Centrum zaprasza na WARSZTATY RODZINNE. Eko-logicznie, podczas których można przekonać się, jak to jest wcielić się w rolę Davida Attenborough i z bliska poznawać ekscytujące życie roślin. Goście będą mogli m.in. przygotować sadzonki, samodzielnie stworzyć tkanki roślinne do obserwacji mikroskopowych oraz zbudować roślinną eko-tęczę.

Gdyńskie Centrum Sportu

9 i 16 kwietnia – to dwa dni, w których Gdyńskie Centrum Sportu zachęca do wzięcia udziału w grze terenowej, a przy okazji również do… sprzątania zielonych przestrzeni miejskich. Miejska zieleń pomaga oczyszczać powietrze z dwutlenku węgla i nasyca je tlenem. Dodatkowo badania wskazują, że tereny zielone pozytywnie wpływają na zdrowie mieszkańców, poprzez redukcję stresu! Chyba jednak wszyscy zgodzimy się, że widok zaśmieconego lasu może wywołać efekt odwrotny i niejednemu z nas podniósł ciśnienie. Aktywności zaproponowane przez Gdyńskie Centrum Sportu łączą w sobie element zabawy, międzypokoleniowej integracji oraz promują kształtowanie prośrodowiskowych nawyków wśród najmłodszych. Wydarzenia odbędą się w Pustkach Cisowskich-Demptowie oraz na Witominie. Uczestnicy, wyposażeni w mapę i kompas, będą uczyć się podstaw nawigacji w terenie. Gra na orientację pozwoli nie tylko bliżej poznać zielone części miasta, ale także zadbać o ich czystość. Każdy z uczestników będzie miał możliwość odebrania worka na śmieci, a, w nagrodę za zasługi dla środowiska, do najmłodszych trafią specjalnie przygotowane ordery.

Laboratorium Innowacji Społecznych

Aktywności online przygotowało Laboratorium Innowacji Społecznych – UrbanLab. 11 kwietnia o 17:30 na platformie Zoom oraz na facebookowym fanpage’u UrbanLabu wystartuje webinar pt. „Miasto wobec wyzwań”, w której wezmą udział autorzy książki pod tym samym tytułem – Ida Bocian, Karolina Kuszlewicz oraz Piotr Skubała. Równe dwa tygodnie później będzie można wziąć udział w wykładzie online Agnieszki Hubeny-Żukowskiej pt. „Miejska Partyzantka Ogrodnicza”. Kwietniowe wydarzenia LIS-u jasno podkreślają, jak ważna jest odpowiedzialna i głęboko przemyślana urbanistyka. W czerwcu 2021 roku aktywiści z Gdańska dokonali pomiaru temperatury w dwóch miejscach przy ulicy Rajskiej: przed galerią handlową, gdzie rośnie dwadzieścia drzew oraz przed położonym 150 metrów dalej apartamentowcem z szeregiem sześciu skromnych drzewek. Mury galerii nagrzały się do temperatury 31,6°C. Mury domu osiągnęły aż 50,7°C. Temperatura chodnika w szpalerze drzew wynosiła 32,7°C. Kawałek dalej – już 49,2°C. Wystarczyłoby założyć sandały, żeby poczuć różnicę! To, jak zaprojektujemy lub przeobrazimy nasze miasta w znacznym stopniu przełoży się na komfort życia mieszkańców oraz poziom zanieczyszczeń.

Muzeum Miasta Gdyni

Gdynia to nie tylko nowoczesność i modernizm, to także moment wytchnienia wśród spokojnej zieleni Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. 23 kwietnia od godziny 11 weźmiemy głęboki wdech i wsiądziemy na rower, by lepiej poznać lokalną historię. Rowerowy przejazd z Muzeum Miasta Gdyni zaczniemy od szczególnego miejsca na mapie naszego miasta – Leśnego Ogrodu Botanicznego “Marszewo”. To tam dorośli i dzieci – przebywające pod opieką osoby dorosłej – będą mogli posłuchać gdyńskich opowieści i eksplorować trójmiejski las – taki spacer niesie za sobą ogromny walor edukacyjny. Trzeba bowiem najpierw poznać bioróżnorodność oraz poznać jej rolę w walce ze zmianami klimatu, aby móc zacząć mądrze ją chronić. Wyprawę zakończymy wspólnym piknikiem, dlatego wszyscy uczestnicy proszeni są o zabranie wody oraz prowiantu dla siebie oraz swoich bliskich. Na przejazd rowerowy można zapisać się bezpłatnie na stronie www Muzeum Miasta Gdyni.

Wydział Środowiska

11 kwietnia Wydział Środowiska Urzędu Miasta Gdyni zaprasza na finał XXIV edycji konkursu „Zapraszamy ptaki do Gdyni”, który zostanie połączony z prelekcją Jakuba Typiaka pt. „Stare drzewa to dom dla ptaków”. Wydarzenie odbędzie się w sali kinowej Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni. Ptaki stanowią ważną część ekosystemu miejskiego. Pomagają walczyć ze szkodnikami i owadami, ale też pozwalają rozsiewać się niektórym gatunkom roślin. Bez ich odgłosów i widoku, miasta byłby smutniejsze i bardziej ponure. Zieleń miejska, w tym drzewa stanowi dla nich często miejsce do lęgowania, a także do zdobywania pożywienia. Z kolei od 21 do 24 kwietnia na terenie całego miasta zorganizowane zostanie wielkie sprzątanie, które będzie częścią obchodów Dnia Ziemi. Każdy z uczestników otrzyma bezpłatnie niezbędne narzędzia do sprzątania – wystarczy jedynie zapisać się do akcji poprzez formularz na stronie wyrzucam.to.

Nowe stanowisko interaktywne w Experymencie

W poniedziałek 21 marca na wystawach Centrum Nauki Experyment zostanie otwarte nowe stanowisko interaktywne. Model edukacyjny, prezentujący działanie trzustki, został zaprojektowany i zbudowany przez Polskie Stowarzyszenie Diabetyków w ramach projektu KiDS (Kids & Diabets in Schools). Dla gości CNE eksponat będzie dostępny już od wtorku.

Program KiDS na rzecz dzieci dotkniętych cukrzycą, został opracowany przez firmę Sanofi we współpracy z Międzynarodową Federacją Diabetologiczną (International Diabetes Federation) oraz Międzynarodowym Towarzystwem na rzecz Dzieci i Młodzieży z Cukrzycą (International Society for Paediatric and Adolescent Diabetes, ISPAD).

Projekt prowadzony jest w Polsce, Brazylii, Egipcie, Indiach, Japonii, Pakistanie, Zjednoczonych Emiratach Arabskich oraz na Węgrzech. Polska jest pierwszym krajem europejskim, w którym inicjatywa została wdrożona. KiDS ma na celu stworzenie w szkołach środowiska, które jest bezpieczne i wspiera dzieci chore na cukrzycę typu 1. Jednocześnie, w ramach projektu, podejmowane są działania edukacyjne pokazujące korzyści ze zdrowego odżywiania i aktywności fizycznej wśród dzieci w wieku szkolnym, w ramach prewencji cukrzycy typu 2. Jest to szczególnie istotne w obliczu epidemii nadwagi oraz otyłości w naszym społeczeństwie.

Projekt realizowany w województwie pomorskim został objęty honorowym patronatem przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Prezydenta Miasta Gdyni. KiDS uzyskał również honorowy patronat Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Do tej pory inicjatywa została także objęta przez patronaty Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, Gdyńskiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli. Patronami medialnymi są Radio Gdańsk oraz portal GdyniaRodzinna.pl. W projekcie w województwie pomorskim wzięły udział 104 szkoły, 650 nauczycieli oraz blisko 40 tysięcy dzieci, a w przeprowadzonym szkoleniu online wzięło udział ponad 2000 osób.

Celem projektu jest edukowanie i wspieranie dzieci dotkniętych cukrzycą typu 1, ale także budowanie świadomości w zakresie zdrowego trybu życia. Przyczyni się to również do promowania profilaktyki cukrzycy typu 2. – mówi Ewa Dygaszewicz, prezes gdańskiego oddziału Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków. – Cukrzyca, podobnie jak inne choroby cywilizacyjne, każdego roku dotyka coraz większej grupy osób, widoczny jest również zdecydowany wzrost zachorowań wśród dzieci i młodzieży – dodaje Dygaszewicz.

Dynamicznie rosnąca liczba zachorowań sprawia, że dziś jeszcze ważniejsza jest profilaktyka. Dlatego w Experymencie zostanie otwarty model edukacyjny prezentujący funkcjonowanie trzustki. To właśnie insulina, hormon produkowany przez ten organ, jest odpowiedzialna za utrzymywanie stałego poziomu cukru we krwi.

Od wielu lat prowadzimy szeroko pojętą społeczną działalność edukacyjną. Organizujemy szkolenia i konferencje popularno-naukowe, akcje profilaktyczne propagujące sposoby radzenia sobie z problemami diabetyków. Stworzenie stanowiska na wystawach CNE jest więc naturalnym krokiem w naszej działalności. Model tłumaczy funkcjonowanie zdrowej trzustki, równocześnie pokazując, na czym polega cukrzyca typu 1 i 2, wtedy, gdy brakuje insuliny lub nie działa ona prawidłowo – informuje Ewa Dygaszewicz.

Stanowisko zostało oparte na schemacie działania popularnej gry typu flipper. Na ekranie pojawia się magnetyczna kulka symbolizująca insulinę, którą można sterować przy pomocy pokręteł. Odbijająca się kulka krąży po całym organizmie, dostarczając insulinę do kluczowych komórek ludzkiego ciała.

Otwarcie stanowiska w poniedziałek 21 marca, z kolei goście mogą korzystać z nowego eksponatu już od wtorku.

Tydzień mózgu w Experymencie

15-17.03.2022

Jak co roku, w środku marca świętujemy Światowy Tydzień Mózgu. W tym czasie na całym świecie organizowane są wystawy, warsztaty i pokazy laboratoryjne mające na celu popularyzację wiedzy o tym niezwykle ważnym organie. Wśród miejsc, w których możecie dowiedzieć się więcej o mózgu nie zabraknie Experymentu!

Co się stanie, jeśli wręczycie ośmiornicy zamknięty słoik ze smakowitym krabem w środku? Jak może wyglądać seks w kosmosie? Czy złudzenia optyczne zadziwią dżdżownicę? Podczas 12. edycji Dni Mózgu w Trójmieście znajdziecie odpowiedzi na te pytania. W ramach akcji przygotowywanej wspólnie z Uniwersytetem Gdańskim i Centrum Nauki Hevelianum w Gdańsku przygotowaliśmy dla Was trzy pasjonujące wykłady online. Poprowadzi je członkini naszego zespołu, lekarka weterynarii Marta Alicja Trzeciak.

  • Inne mózgi – 15.03.2022. godz. 20:00
    Nie wszystkie rozwinięte mózgi w świecie przyrody działają podobnie jak nasz. Głowonogi mają kilka „mózgów” w kończynach i w głowie, a każdy z nich podejmuje pewne decyzje całkowicie autonomicznie. Jak to działa? Dlaczego ośmiornica myśli i widzi ręką? Jak to się dzieje, że tak złożony aparat mózgowy rozwija się w ciągu jednego sezonu, a potem „marnuje się” i umiera (głowonogi umierają po wydaniu na świat potomstwa). Czy teoria umysłu pasuje do głowonogów?
  • Jak uprawiać seks w kosmosie? – 16.03.2022. godz. 20:00
    Erotyka i kopulacja w warunkach mikrograwitacji to już nie tylko wizja rodem z filmów sci-fi, ale, być może, niedaleka przyszłość. Jakie pomysły na „niecielesny” seks w kosmosie mają naukowcy? Jak rzeczywistość VT oraz AR może pomóc w uprawianiu kosmicznego seksu podczas podróży na odległe planety? Wykład kierowany do osób dorosłych.
  • Czy „magia” i nauka to przeciwieństwa? Czego iluzja uczy nas na temat funkcjonowania mózgu?17.03.2022. godz. 18:00
    Naukowcy wykorzystują iluzję i gry zręcznościowe do wytłumaczenia ewolucyjnych podstaw rozwoju różnych mózgów. Zajrzyjmy za kulisy tych procesów i przekonajmy się, dlaczego magiczne sztuczki mamią każdy mózg w inny sposób.

Webinary odbędą się za pośrednictwem platformy MS Teams. Linki do spotkań udostępnione zostaną na 15 minut przed rozpoczęciem wydarzenia. W wykładach można wziąć udział klikając TUTAJ.

Zaglądajcie też na profil Dni Mózgu w Trójmieście na Facebooku.

 

Warsztaty “W kierunku zrównoważonej przyszłości” w CSW Łaźnia

W dniach 21-25 marca Centrum Nauki Experyment wraz z Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia przeprowadzi warsztaty z cyklu Art&Science pt. „W kierunku zrównoważonej przyszłości”. Wydarzenie odbędzie się w ramach programu „STUDIOTOPIA. Spotkanie sztuki i nauki w czasach Antropocenu”.

Projekty z cyklu Art&Science to niepowtarzalna okazja, aby w interdyscyplinarny i kompleksowy sposób spojrzeć na wybrane zagadnienie. Szkielet warsztatów opieramy na 17 Celach Zrównoważonego Rozwoju (Sustainable Development Goals – SDGs) Organizacji Narodów Zjednoczonych. Cele te obejmują trzy główne obszary:

  • walkę z nierównością i niesprawiedliwością;
  • położenie kresu skrajnemu ubóstwu;
  • łagodzenie zmian klimatycznych.

Organizacja Narodów Zjednoczonych w 2015 roku ustanowiła 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju i związanych z nimi 169 działań, z założeniem, że mają one zostać osiągnięte w ciągu kolejnych 15 lat. Dążenie do ich realizacji, wg tzw. Agendy 2030, leży w nie tylko w gestii samej ONZ, ale przede wszystkim rządów państw, organizacji pozarządowych, sektora nauki i biznesu, a także obywateli. Wspomniane wcześniej cele to:

17 Celów Zrównoważonego Rozwoju

Podczas marcowych warsztatów szczególny nacisk zostanie położony na poszerzanie wiedzy na temat łagodzenia zmian klimatycznych, a więc realizację celów nr 6, 7, 11, 12, 13, 14 i 15. Warsztaty zostaną przeprowadzone metodą STEAM, czyli przy pomocy narzędzi łączących ze sobą technologię, umiejętności inżynieryjne, nauki biologiczne, matematykę oraz sztukę. Uczestnicy zostaną podzieleni na siedem grup – każdej z nich przydzielimy inny cel.

Wierzymy, że nowoczesna edukacja angażuje emocje, intryguje oraz w prosty sposób tłumaczy nawet skomplikowane zagadnienia. Dzięki zastosowaniu elementów znanych powszechnie z gier typu escape room wprowadzamy również do edukacji element rywalizacji oraz dobrej zabawy – mówi Ewelina Magdziak, specjalistka w Dziale Wydarzeń i Programów Naukowych, współautorka warsztatów. – Wszystkie omawiane problemy zostaną przedstawione jako system naczyń połączonych, w których jeden czynnik wpływa na szereg kolejnych. Kryzys klimatyczny to trudny temat, jednak edukacja klimatyczna kolejnych pokoleń to absolutny priorytet. Aby zachęcić młodzież do walki o klimat, musimy najpierw upewnić się, że rozumie ona mechanizmy nim rządzące – dodaje Magdziak.

Działania na rzecz klimatu już od lat są jednym z najważniejszych zadań Centrum Nauki Experyment. Dlatego też w 2021 roku dołączyliśmy do Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu, a Ambasadorem Paktu została dyrektor CNE – Alicja Harackiewicz. Już wcześniej, w odpowiedzi na rosnące zaniepokojenie zmianami klimatycznymi i zanieczyszczeniem środowiska powstał Zielony Hub – Klimat i Środowisko. To forum edukacji i wymiany wiedzy, ale również miejsce wymiany kontaktów, dające możliwość zaaranżowania inicjatyw związanych z klimatem i ekologią.

Istotnym elementem Zielonego Hubu jest Akademia Edukatora Klimatu (AEK), realizowana pod hasłem „Zróbmy dobry klimat!”. W ramach Akademii organizowane są nieodpłatne lekcje dla młodzieży szkolnej, podczas których uczniowie dowiadują się między innymi, jak wyszukiwać sprawdzone i rzetelne źródła na temat zmian klimatu i ochrony środowiska. Wykształceni przez nas Edukatorzy Klimatu przekazują zdobytą wiedzę swoim rówieśnikom, dzięki czemu grono Edukatorów stale się powiększa. AEK to także cykliczne szkolenia i warsztaty dla nauczycieli. Celem tych działań jest zachęcenie do edukowania uczniów na temat zmian klimatu.Logotypy Centrum Nauki Experyment i Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia