Jakub Łasek, Author at Centrum Nauki Experyment

21

05
WARSZTATY RODZINNE Eko-logicznie. Powietrze

22

05
Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej w Experymencie

28

05
WARSZTATY RODZINNE. Experymenty po pachy
pokaż kalendarz

Experyment patronem kampanii społecznej Odłącz się – Połącz się

Centrum Nauki Experyment w Gdyni zostało patronem programu edukacyjnego Re@lnie Odpowiedzialni, otwierającego I etap Ogólnopolskiej Kampanii społecznej “Odłącz się – Połącz się”.

Grafika kampanii Odłącz się - Połącz się.

Pomysł na Kampanię “Odłącz się – Połącz się” zrodził się z inicjatywy Stowarzyszenia Strefa Wsparcia. Głównym powodem podjęcia działań, jest głęboka, społeczna potrzeba profesjonalnego wsparcia rodziców w temacie nadużywania i niewłaściwego korzystania z urządzeń ekranowych i współczesnej technologii przez dzieci.

Jest to potrzebne, ponieważ:

  • 70% dzieci w wieku przedszkolnym systematycznie korzysta z tabletów lub smartfonów. (Millward Brown dla FDN, 2015).
  • 26% dzieci do 6. roku życia posiada własne urządzenia mobilne (raport 2015 ”Korzystanie z urządzeń mobilnych przez małe dzieci w Polsce”)
  • 60% rodziców, udostępnia dzieciom tablet lub smartfon, żeby zająć się swoimi sprawami. (Millward Brown dla FDN, 2015)
  • 8% pięciolatków ma swój tablet. (Raport Urzędu Komunikacji Elektronicznej 2019)

To tylko niektóre spośród wielu niepokojących statystyk i danych. Zarówno z doświadczenia, jak i badań, jasno wynika, że nadużywanie urządzeń ekranowych przez małe dzieci jest bezpośrednim zagrożeniem dla ich rozwoju – tak w sferze emocjonalnej, umysłowej, społecznej, fizycznej, jak i poznawczej.

Jako że w okresie wczesnego dzieciństwa, najsilniejsze oddziaływanie na własne dzieci mają rodzice, to właśnie ich rola jest kluczowa.

Dlatego celem Kampanii „Odłącz się – Połącz się” jest dotarcie do jak największej liczby rodziców, nauczycieli i opiekunów dzieci, używając wszelkich możliwych kanałów komunikacji takich jak Internet i media społecznościowe, radio i telewizja, zapewniając im dostęp do bezpłatnej, rzetelnej wiedzy oraz niezbędnych narzędzi.

Biorąc pod uwagę dostępne wyniki badań, opinie ekspertów oraz wieloletnie doświadczenie Stowarzyszenia Strefa Wsparcia w prowadzeniu programów profilaktycznych z tego obszaru, pewne jest, że działania powinny być prowadzone na szeroką skalę – i takie oddziaływanie zapewnia Ogólnopolska Kampania społeczna.

Kampania podzielona będzie na cztery segmenty, tak by każdy w swobodny i intuicyjny sposób nabywał wiedzę wraz z jej rozwojem.

Uśpij ekrany…

…Obudź świadomość (marzec ‘22)

…Obudź relację (kwiecień ‘22)

…Obudź wyobraźnię (maj ’22)

…Obudź aktywność (czerwiec-sierpień ‘22)

To właśnie w majowej części programu swój największy udział merytoryczny ma Centrum Nauki Experyment. CNE stworzyło trzy filmy edukacyjne, będące materiałem inspiracyjnym dla nauczycieli, objęły one tematyką:

Dodatkowo gdyńskie Centrum skonstruowało scenariusz zawierający kilka pomysłów na proste doświadczenia, które rodzice mogą wykonać wraz z dziećmi w domach, wykorzystując do tego łatwo dostępne produkty. Materiały są publikowane w mediach społecznościowych oraz na stronie www Kampanii „Odłącz się – Połącz się” przez cały maj.

Organizator Kampanii – Stowarzyszenie Strefa Wsparcia to organizacja pozarządowa wspierająca rodziców i nauczycieli. Od 5 lat tworzy programy profilaktyczne, by chronić dzieci przed e-uzależnieniami (finansowane przez Ministerstwo Zdrowia). Specjaliści ze stowarzyszenia jasno stwierdzają, że dziś – zarówno w okresie pandemii – jak i w kontekście informacji płynących z ogarniętej wojną Ukrainy, gdy wszyscy jesteśmy pod wpływem informacyjnego szumu oraz rozchwianych emocji, jak nigdy dotąd potrzebujemy wiedzy i zmiany postaw społecznych by uchronić dzieci przed skutkami negatywnego oddziaływania technologii cyfrowej.

Aby wyjaśnić kwestię nadużywania urządzeń ekranowych przez dzieciaki, należy w pierwszej kolejności wspomnieć, że mówimy o zbyt długim przebywaniu przed ekranem zawsze w kontekście wieku dziecka. Jeśli rozpatrujemy przypadek naprawdę malutkiego dziecka, np. rocznego, półtorarocznego, to tu zbyt długo to będzie już pół godziny/godzina dziennie. Gdy mówimy o takich maluszkach, to rekomenduje się, by dostęp do ekranów był naprawdę incydentalny. Każde intencjonalne “sadzanie” takiego maluszka przed ekranem jest nadużywaniem i działa niekorzystnie – mówi Karolina Józefowicz, psycholog dziecięcy, prezes Stowarzyszenia Strefa Wsparcia i współtwórczyni Kampanii.

Żyjemy w trudnej rzeczywistości. Z jednej strony mocno angażujące życie zawodowe, z drugiej pochłaniające życie rodzicielskie. Okres pandemii mocno zweryfikował nasze zdolności i uwydatnił problemy, z jakimi przychodzi nam się zmagać w relacji rodzic-dziecko. Tym bardziej potrzebujemy wsparcia i pomocy w zakresie wiedzy i narzędzi, które pomogą nam chronić swoje dzieci i zapewnić im możliwie najlepszy rozwój. Rodzic potrzebuje harmonii i poczucia bezpieczeństwa równie mocno jak dziecko – dodaje Józefowicz.

Patronem merytorycznym Kampanii jest Instytut Matki i Dziecka oraz portal epozytywnaopinia.pl. Kampania została objęta również patronatem NASK (Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa – Państwowy Instytut Badawczy) oraz Centrum Nauki Experyment z Gdyni.

Sercem Kampanii jest cyfrowa platforma dla rodziców i nauczycieli pod adresem www.odlaczsie-polaczsie.pl. To właśnie tam rodzice mają szeroki i bezpłatny dostęp do bardzo interesujących materiałów przewidzianych dla osób preferujących różną formę odbioru.

W trakcie trwania Kampanii, platforma jest regularnie zasilana nowymi materiałami wideo, podcastami, materiałami tekstowymi, infografikami, czy pomysłami na alternatywy dla ekranów etc. Dlatego warto, by rodzic, czy nauczyciel często zaglądali na platformę oraz śledzili profil Facebook Kampanii, facebook.com/odlaczsiepolaczsie, aby być na bieżąco z nowościami.

Jesteśmy naprawdę szczęśliwi widząc żywe zainteresowanie kadry nauczycielskiej szkół i przedszkoli. To poruszające i budujące, obserwować pasję i chęć nabycia wiedzy u osób, które na co dzień zajmują się naszymi dziećmi – mówi Małgorzata Kozicka, koordynator Programu Re@lnie Odpowiedzialni.

Przez najbliższe półrocze dzięki Kampanii:

  • nauczyciele i rodzice skorzystają z e-platformy odlaczsie-polaczsie.pl,
  • emitowany będzie spot radiowy i telewizyjny,
  • zorganizowane zostaną eventy,
  • nauczyciele placówek, które dołączyły do programu Re@lnie Odpowiedzialni wezmą udział w dwóch konferencjach, otrzymają materiały w formie e-booka, kart prac z uczniami, otrzymają dostęp do webinarów i podcastów tworzonych we współpracy z najlepszymi specjalistami w dziedzinie,
  • zostanie zorganizowany webinar dla rodziców,
  • promowane będą konkursy dla szkół i rodziców z atrakcyjnymi nagrodami.

Kampanii Odłącz się – Połącz się partnerują marki – Jura Park Bałtów, Krasiejów i Solec Kujawski, Thalgo, Farma Iluzji, Centralny Dom Technologii, firma St Majewski właściciel marki Bambino, marka Alilo, Jump World Warszawa, Muduko oraz firma Paper Link.

– To wspaniałe, że dobro przyszłości naszego społeczeństwa czyli naszych dzieci, leży na sercu tylu wspaniałomyślnym ludziom ze świata biznesu. Jako stowarzyszenie jesteśmy im ogromnie wdzięczni za wsparcie i pełni uznania za wysoką świadomość problemu i zagrożeń. To firmy Re@lnie Odpowiedzialne – mówi Patricia Michalska, współtwórczyni Kampanii i jej koordynator. – Daje nam to ogromną nadzieję na powodzenie – czyli w rezultacie dostrzeżenie zagrożeń i zmianę postaw społecznych w tym zakresie – dodaje.

Polityka plików cookies

Do prawidłowego działania naszego serwisu oraz dla Twojej wygody strony www.experyment.gdynia.pl oraz bilety.experyment.gdynia.pl używają plików cookies. Korzystanie z nich bez zmian ustawień dotyczących plików cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci twojego komputera lub smartfonu.

Czym są pliki cookies (ciasteczka)? To małe pliki tekstowe, które odwiedzany serwis internetowy zapisuje na urządzeniu końcowym (czyli np. na komputerze czy smartfonie, z którego korzystasz podczas przeglądania strony). Niektóre serwisy używają ich do gromadzenia informacji o użytkownikach, którzy wchodzą na stronę.

Dane, jakie zapisywane są w plikach cookies, mogą służyć jedynie do wykonania określonych funkcji i akcji na Twoją rzecz, np. zapamiętania logowania na stronie, Twoich ustawień lub daty wizyty i liczby osób podczas zamawiania biletów. Pozwalają one także na tworzenie anonimowych statystyk odwiedzalności naszego serwisu, dzięki czemu wiemy m.in., jakich informacji użytkownicy szukają na naszych stronach najczęściej. Nie wykorzystujemy i nigdy nie będziemy wykorzystywać w inny sposób żadnych informacji o Tobie, jakie mogą się w plikach ciasteczek znaleźć. Wszystkie dane są zaszyfrowane, by osoby nieuprawnione nie miały do nich dostępu.

Za pomocą plików cookies nie jesteśmy w stanie zidentyfikować użytkowników ani ustalić Twojej tożsamości. Wiemy jedynie z jakiej przeglądarki korzystasz i czy dane urządzenie odwiedzało już naszą stronę. Ciasteczka nie są szkodliwe dla żadnych urządzeń i nie wpływają na sposób ich działania, nie powodują żadnych zmian konfiguracyjnych w komputerach i smartfonach, ani w ich oprogramowaniu. Domyślne parametry plików cookies pozwalają na odczytanie informacji tylko serwerowi, który je stworzył. Innymi słowy – wygenerowane przez naszą stronę pliki ciasteczek mogą być odczytane tylko i wyłącznie przez nią samą.

W każdej chwili możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki, aby nie zapisywać plików cookies na Twoim dysku. W zależności od przeglądarki, znajdziesz instrukcje tutaj:

Mozilla Firefox, Opera, Internet Explorer, Safari, Chrome, Edge

Gdynia w klimacie. POWIETRZE

Gdynia w klimacie to wyjątkowy projekt, w którym biorą udział gdyńskie instytucje – Biblioteka Gdynia, Centrum Aktywności Rodziny, Centrum Aktywności Seniora, Centrum Nauki Experyment, Gdyńskie Centrum Sportu, Laboratorium Innowacji Społecznych, Muzeum Emigracji, Muzeum Miasta Gdyni, Pomorski Park Naukowo-Technologiczny, Przystanie, Wydział Środowiska Urzędu Miasta Gdyni oraz Wymiennikownia. Naszym celem jest skupienie informacji o różnych, proekologicznych, działaniach prowadzonych przez te placówki w jednym miejscu i pod jednym hasłem. Program organizowany jest w ramach UNESCO Global Network of Learning Cities i trwa trzy miesiące. W kwietniu tematem przewodnim była ZIELEŃ, maj upłynie pod hasłem POWIETRZE, a w czerwcu mówić będziemy o WODZIE.

Dlaczego w maju chcemy mówić o powietrzu?

Od czasów rewolucji przemysłowej wyemitowaliśmy więcej CO2, niż było go początkowo w atmosferze. Do połowy XVIII wieku stężenie tego gazu w powietrzu wynosiło około 280 ppm1 (części na milion). W wyniku działalności człowieka wzrosło już do około 415 ppm! Jednak degradacja środowiska nie ogranicza się jedynie do emisji gazów cieplarnianych; to również pyły i zanieczyszczenia, znacznie obniżające jakość powietrza, szczególnie w miastach.

Powietrze w Polsce jest jednym z najbardziej zanieczyszczonych w Unii Europejskiej. Tylko w 2019 roku odnotowano aż 43 000 przedwczesnych zgonów ze względu na wieloletnią ekspozycję na pył PM 2,5, którego niewielkie cząstki o średnicy do 2,5 μm (mikrometrów) przedostają się do naczyń krwionośnych. Warto zaznaczyć, że odpowiedzialne za ten stan są nie tylko fabryczne kominy i samochody. W Polsce gospodarstwa domowe odpowiadają za blisko 84% emisji rakotwórczego benzo(a)pirenu i ponad 46% emisji pyłów drobnocząsteczkowych.

Jakość powietrza w miastach można poprawić m.in. dzięki budowaniu większej ilości parków i zieleńców, ograniczeniu ruchu samochodowego w centrach miast, zwiększeniu nakładów finansowych na rozwój transportu zbiorowego, komunikacji rowerowej i pieszej. Warto również wspomnieć, że ocieplenie klimatu oraz zanieczyszczone pyłami powietrze wpływają negatywnie nie tylko na człowieka, lecz również na bioróżnorodność i dotykają wszystkich ekosystemów; jej negatywne skutki odczuje wszystko co w wodzie, na lądzie oraz… w powietrzu! Globalne ocieplenie nie jest bez znaczenia dla sezonowych migracji ptaków oraz odbija się na ilości i jakości dostępnego pożywienia, którym ptasie mamy karmią swoje młode. Negatywne skutki odczują również populacje wielu gatunków owadów, w tym dzikich zapylaczy.

Aby szerzyć wiedzę i świadomość społeczną dotyczącą problemu zanieczyszczenia powietrza, gdyńskie instytucje przygotowały propozycje dla wszystkich grup wiekowych – w maju będzie można wziąć udział m.in. w warsztatach i grach dla najmłodszych, wykładach dla dorosłych i spotkaniach dla seniorów. W maju będziemy sadzić miododajne kwiaty, piknikować na łonie natury, ale dowiemy się też, co Internet ma wspólnego z jakością powietrza. Poniżej przedstawiamy szczegóły aktywności przygotowanych przez miejskie placówki.

Biblioteka Gdynia

Wydarzenia organizowane przez Bibliotekę Gdynia odbędą się w dwóch dzielnicach – w Śródmieściu oraz na Obłużu. 17 maja o 17:00 przy pierwszej z wymienionych placówek będziemy sadzić rośliny. Siostry Żarkiewicz z pracowni MAMYWENE poprowadzą warsztaty „Sadzimy miododajne kwiaty”, w trakcie których poznamy tajemnice efektywnego pielęgnowania domowych roślin. W śródmiejskiej placówce Biblioteki Gdynia spotkamy się również 23 maja na wykładzie „Plastik nie taki fantastik”. Alicja Żarkiewicz opowie o wpływie plastiku na środowisko oraz nasze zdrowie. Z kolei zarówno młodzież, dorośli, jak i dzieci od 10. roku życia mogą wziąć udział w wykładzie połączonym z warsztatami w filii Biblioteki Gdynia na Obłużu. W trakcie spotkania zatytułowanego „Błękitno-zielona infrastruktura. Z czym to się je?” dowiemy się, dlaczego warto korzystać z wody deszczowej, a nawet stworzymy swój własny ogród deszczowy w doniczce!

Centrum Aktywności Rodziny

Centrum Aktywności Rodziny zainauguruje program już 7 maja, kiedy to odbędzie się rodzinny spacer zatytułowany „Gwiezdna Wyprawa – Kolibki, Orłowo”. Wraz z prowadzącą, Danutą Ślipy, uczestnicy będą mogli podziwiać orłowską przyrodę i nauczyć się, jak o nią należycie zadbać. Kolejna piesza wędrówka wyruszy 21 maja z Wielkiego Kacka. Wydarzenie zatytułowane „Gdzie w Kacku jest jezioro? – spacer po Wielkim Kacku” poprowadzi Michał Miegoń. Oba spacery ruszają o 11:00!

Centrum Nauki Experyment

W maju wzniesiemy się w przestworza! Stale postępująca degradacja środowiska naturalnego oraz zmiany klimatu nie są obojętne dla ptaków, więc 22 maja w godz. 12:00 – 17:00 zapraszamy do Centrum Nauki Experyment na obchody Międzynarodowego Dnia Różnorodności Biologicznej. Na wystawach Centrum stanie naukowy bazar, a przy stoiskach będziemy rozpoznawać dźwięki ptaków oraz poznawać interesujące gatunki. Wykwalifikowani edukatorzy oraz członkowie Naukowego Koła Ornitologicznego Uniwersytetu Gdańskiego opowiedzą wszystkim zainteresowanym, jak działalność człowieka, zanieczyszczenie środowiska oraz zmiana klimatu wpływają na populacje różnych gatunków ptaków. Gości odwiedzających tego dnia CNE czeka również nie lada gratka – ornitologiczna prelekcja edukacyjna (15:00). Experyment przygotował także atrakcje online – w mediach społecznościowych Centrum pojawi się specjalnie na tę okazję przygotowany „powietrzny” film oraz garść przydatnych ciekawostek. Jakie parametry dostarczają wiedzy o jakości powietrza? Czy można tak projektować miasta, aby lepiej w nich „łapać oddech”? Czym może skutkować wieloletnia ekspozycja na niewidoczne zanieczyszczenia pyłowe w miejskim (i nie tylko) powietrzu? By poznać odpowiedzi na te pytania, obserwujcie profil CNE na Facebooku. Jakby tego było mało, 21 i 22 maja Experyment zaprasza na wyjątkowe WARSZTATY RODZINNE. EKO-LOGICZNIE. Powietrze. Skąd się wzięło powietrze? Co wchodzi w jego skład? Podczas warsztatów uczestnicy przeniosą się do czasów, w których Ziemia pokryta była wulkanami, a atmosfera nie nadawała się do życia. Wraz z wykwalifikowanymi edukatorami odkryją tajemnicę powstania powietrza i dowiedzą się, czym jest i jak zwalczać smog.

Gdyńskie Centrum Sportu

GCS kolejny rok z rzędu organizuje konkurs dla pracowników gdyńskich firm „Do pracy jadę rowerem”. Idea konkursu jest prosta – należy zarejestrować się na stronie http://www.dopracyjaderowerem.gdyniasport.pl/, odnotować swój rowerowy przejazd do pracy i rywalizować z innymi w szczytnym celu! Tegoroczna edycja nakręcona jest na pomoc uchodźcom z Ukrainy. Uczestnicy wraz z kolejnymi przejazdami przesuwać będą licznik. Jego wypełnienie oznaczać będzie zakup żywności dla naszych braci zza wschodniej granicy, którzy znaleźli schronienie w Polsce. Start projektu już 9 maja!

Laboratorium Innowacji Społecznych

Aktywności online przygotowało Laboratorium Innowacji Społecznych – UrbanLab. 18 maja o 17:30 na platformie Zoom oraz na facebookowym fanpage’u UrbanLabu wystartuje wykład online pt. „Co Internet ma wspólnego z zanieczyszczeniem powietrza?”. Spotkanie poprowadzi Joanna Murzyn – technologiczna aktywistka, inicjatorka Instytutu Ekologii Cyfrowej, który przeprowadza cyfrowo ekologiczne audyty oraz opracowuje programy edukacyjne i dobre praktyki, poszerzające świadomość i wspierające procesy zrównoważonej oraz etycznej cyfryzacji.

Muzeum Miasta Gdyni

Gdynia to nie tylko nowoczesność i modernizm, to także moment wytchnienia na łonie przyrody. W otulinie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, w pięknym Leśnym Ogrodzie Botanicznym „Marszewo” Muzeum Miasta Gdyni przygotowało wyjątkowe warsztaty dla seniorów. W środku pachnącego lasu przygotować będzie można… zapachowe świece! Warsztaty pt. „Czym pachnie las?” odbędą się 18 maja o 11:00. Choć spotkanie jest bezpłatne, obowiązują zapisy – zachęcamy do kontaktu mailowego pod adresem m.bujak@muzeumgdynia.pl lub telefonicznego pod numerem 58 662 09 35.

Pomorski Park Naukowo-Technologiczny

Proekologiczne działania prowadzi również Pomorski Park Naukowo-Technologiczny w Gdyni! 27 maja w budynku III PPNT odbędzie się ogólnokrajowa konferencja dotycząca zrównoważonych budynków i ich roli w zmieniającym się klimacie. Wydarzenie składać będzie się z trzech bloków tematycznych zatytułowanych: Zmiana klimatu, Odpowiedzialność ekologiczna oraz Technologie i zrównoważone projektowanie. Będziemy rozmawiać też o wpływie zmiany klimatu na życie w miastach, szczególnie w regionie Morza Bałtyckiego. Udział w wydarzeniu kosztuje 50 zł – zapisy są możliwe za pośrednictwem portalu evenea.pl. Więcej informacji znajdziecie Państwo na stronie internetowej Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego.

Przystań

W maju do grona instytucji biorących udział w akcji Gdynia w klimacie dołącza Przystań! Już 7 maja wybierzemy się na botaniczny spacer po Wielkim Kacku. Podczas przechadzki przyjrzymy się budzącym do życia gatunkom roślin. Porozmawiamy również o znaczeniu ekosystemów w kształtowaniu lokalnego klimatu i o problemach ich ochrony na obszarach miejskich i podmiejskich. Spacer poprowadzi dr Magdalena Lazarus, członkini Polskiego Towarzystwa Botanicznego oraz adiunkt w Katedrze Taksonomii Roślin i Ochrony Przyrody Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego. Wydarzenie kierowane jest do wszystkich, ale obowiązują na nie zapisy telefoniczne (58 727 39 27) lub mailowe (lipowa15@lis.gdynia.pl). Zachęcamy również do udziału w spotkaniu STOP-SMOG, które odbędzie się 19.05 w Domu Sąsiedzkim Przystani o 12:00. W jego trakcie pracownicy Samodzielnego Referatu ds. Energetyki UM Gdyni opowiedzą jak otrzymać dofinansowanie z krajowego programu Czyste Powietrze oraz w jaki sposób złożyć deklaracje dotyczącą źródeł ciepła w budynku do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w celu zrealizowania tego ustawowego obowiązku. Natomiast pod koniec miesiąca Przystań otwiera wyjątkowe miejsce, czyli Kącik Wymiany Roślin w Domu Sąsiedzkim przy ulicy Lipowej 15! Miłośnicy zieleni domowej oraz działkowicze będą mogli podzielić się wiedzą i zasobami z sąsiadami. Inauguracja Kącika już 31 maja o 17:00.

Wymiennikownia

Już 2 maja zapraszamy na „Roślinny majówkowy grill” w ogródku przed Wymiennikownią! Na uczestników będą czekać same pyszności w postaci roślinnych past do kanapek, świeżych warzyw, sałatek oraz przeróżnych lemoniad. Dodatkowo odbędą się warsztaty rękodzielnicze z przyozdabiania słoiczków w stylu boho, które mogą posłużyć jako doniczki, świeczniki albo pojemniczki na drobiazgi. Do udziału zachęcamy wszystkich w wieku 13 – 35 lat, start już od 16:00! Jednak wiosenny grill to niejedyna propozycja przygotowana przez Wymiennikownię – 26 maja zachęcamy do udziału w warsztatach „Podkładki szmatki”, czyli rękodzielnicze zajęcia z tworzenia podkładek pod kubki z wykorzystaniem zużytych resztek sznurka i skrawków materiałów. Wydarzenie kierowane jest do osób w wieku 13 – 35 lat. Aby wziąć udział, prosimy o kontakt pod adres wymiennikownia@lis.gdynia.pl (w treści maila prosimy wpisać imię, nazwisko oraz wiek). Oba wydarzenia przygotowane przez Wymiennikownię zostaną przetłumaczone na język ukraiński w celu dotarcia do ukraińskiej młodzieży.

 

Rusza program Gdynia w klimacie!

W kwietniu startuje program Gdynia w klimacie, w którym biorą udział gdyńskie instytucje – Biblioteka Gdynia, Centrum Aktywności Rodziny, Centrum Aktywności Seniora, Centrum Nauki Experyment, Gdyńskie Centrum Sportu, Laboratorium Innowacji Społecznych, Muzeum Emigracji, Muzeum Miasta Gdyni, Przystanie, Wydział Środowiska Urzędu Miasta Gdyni oraz Wymiennikownia. Program organizowany w ramach UNESCO Global Network of Learning Cities potrwa przez trzy miesiące, a działania w każdym z nich będą skupiały się na innym temacie – w kwietniu hasłem przewodnim stanie się ZIELEŃ, w maju POWIETRZE, a w czerwcu WODA.

Dlaczego przez pierwszy miesiąc chcemy mówić o zieleni?

Polska Akademia Nauk szacuje, że w ciągu najbliższych kilkudziesięciu lat z polskich lasów może zniknąć aż 75% gatunków drzew. Nasze dzieci i wnuki mogą nie zobaczyć w lasach np. świerków. Badania pokazują, że tereny zielone w latach 2009-2018 pochłonęły ok. 29% wyprodukowanego przez człowieka dwutlenku węgla. Rośliny i gleba stanowią ogromny rezerwuar tego gazu. Największy w tym udział mają ekosystemy naturalne, czyli dzikie. Każda zmiana w ekosystemie w jakiś sposób wpływa na klimat. Dlatego ochrona terenów przyrodniczych jest kluczowa dla powstrzymania globalnego ocieplenia – mówi Zbigniew Czapliński, specjalista w dziale Wydarzeń i Programów Naukowych Centrum Nauki Experyment.

Gdy temperatura rośnie, przy niedoborze wody, roślinność zaczyna obumierać, materia organiczna zgromadzona w glebie zanika i nasze tarapaty się pogłębiają. Kluczowe staje się zatem pytanie, co możemy zrobić w najbliższym otoczeniu, by spowolnić te wciąż postępujące zmiany.

Najprościej jest pozwolić przyrodzie działać! Wystarczy nie kosić trawnika, by zauważyć, że taka zieleń jest bardziej odporna na brak opadów i lepiej chłonie wodę opadową. Z doświadczenia też pewnie wiecie, że czasem trudno wytrzymać w mieście w upalne dni. Wystarczy jednak zwiększyć udział terenów zielonych w tkance miejskiej, by przeciwdziałać powstawaniu wysp ciepła (woda z roślin i gleby, parując ochładza otoczenie), oczyścić powietrze i stworzyć lepszy mikroklimat. Zatem jeśli możecie, uprawiajcie samodzielnie warzywa, zakładajcie ogródki sąsiedzkie i jedzcie lokalnie, co zapewni Wam satysfakcję, a także zmniejszy emisje CO2 spowodowaną transportem towarów. No i… sadźcie drzewa! – dodaje Czapliński.

Wśród wydarzeń organizowanych przez gdyńskie instytucje w kwietniu znalazły się propozycje dla wszystkich grup wiekowych – są m.in. warsztaty i gry dla najmłodszych, spotkania dla dorosłych i wykłady dla seniorów. W kwietniu będziemy oczyszczać miejską zieleń, sprawdzać generowany przez nas ślad węglowy, ale również wyruszymy na rowerową wyprawę po gdyńskich lasach. Poniżej przedstawiamy szczegóły aktywności przygotowanych przez miejskie instytucje.

Biblioteka Gdynia

Wydarzenia organizowane przez Bibliotekę Gdynia odbędą się w trzech dzielnicach – w Grabówku, na Wzgórzu św. Maksymiliana oraz w Pustkach Cisowskich-Demptowie. 7 kwietnia (od 12:00 do 19:00) przy pierwszej z wymienionych placówek zorganizowana zostanie akcja „Zielono mi”. W strefie wymiany roślin będzie można adoptować sadzonkę, a także zostawić swoją. Z kolei 9 kwietnia od 10:00 do 14:00 Biblioteka Wzgórze zachęca do wskoczenia na dwa kółka i wspólnego rozpoczęcia sezonu rowerowego. Goście będą mogli skorzystać z pomocy rowerowych specjalistów, którzy dokręcą hamulce, nasmarują łańcuch, podpowiedzią, jak zadbać o rower oraz pokażą, jak samodzielnie wykonać proste naprawy. Oprócz tego, dostępna będzie mobilna strefy bibliorelaksu – leżaków i bookcrosingu. Transport drogowy jest odpowiedzialny za 11,9% ogólnej emisji gazów cieplarnianych. Składają się na to przede wszystkim emisje ze spalania benzyny i oleju napędowego ze wszystkich form transportu drogowego, w tym samochodów osobowych, ciężarowych, motocykli i autobusów. Sześćdziesiąt procent emisji z transportu drogowego pochodzi z podróży pasażerskich (samochody, motocykle i autobusy), a pozostałe czterdzieści procent z transportu drogowego (łańcuch dostaw). W kontekście ograniczania swojego śladu węglowego bardzo często mówi się o ograniczeniu podróży samolotem, gdy tymczasem jedną z najważniejszych proklimatycznych decyzji może być wybór sposobu, w jaki dotrzemy do pracy każdego dnia. Dlatego też zachęcamy do zamiany czterech kółek na dwa! 24 kwietnia od 17:00 w Bibliotece Pustki Cisowskie „Kolorujemy Mandale”! Będą to relaksujące zajęcia, podczas których pokolorujemy wzory o różnym stopniu trudności. Motywem przewodnim stanie się szeroko pojęta ZIELEŃ. Zapisów na zajęcia można dokonywać, pisząc pod adres filianr8@bibliotekagdynia.pl lub dzwoniąc pod nr 58 621 17 69.

Centrum Aktywności Seniora

Centrum Aktywności seniora zainauguruje program 23 kwietnia o 10:30, kiedy to odbędzie się spacer edukacyjny ze Stowarzyszeniem „Orłowo przy Plaży”. Spotykamy się przy wejściu nr 18, oczywiście w Orłowie! Dwa dni później w siedzibie CAS-u przy ulicy 3 Maja zorganizowane zostanie spotkanie edukacyjne „Ogrodnictwo Miejskie”, podczas którego uczestnicy będą mieli okazję dowiedzieć się m.in., czym kieruje się gdyński ogrodnik, dbając o miejską zieleń. Nie jest tajemnicą, że drzewa i krzewy mają zbawienny wpływ na nasze miasta. Roślinność w mieście kształtuje pozytywny mikroklimat, obniża parowanie, chroni przed nieznośnymi upałami oraz redukuje efekt miejskiej wyspy ciepła. Nie do przecenienia jest również wpływ zbitych mas korzeniowych na zatrzymywanie wody w glebie oraz… dobrostan samych mieszkańców! Start 1,5-godzinnego spotkania o 13:00. Na obie aktywności obowiązują zapisy, których można dokonywać w Centrum Aktywności Seniora.

Centrum Nauki Experyment

Gdyński Experyment wystartuje ze swoimi aktywnościami już 1 kwietnia, kiedy to odbędzie się pierwsze spotkanie w ramach Akademii Edukatora Klimatu – kolejne będą miały miejsce 8 i 22 kwietnia. Zajęcia dla klas 4-8 szkół ponadpodstawowych, a także dla uczniów szkół ponadpodstawowych odbywają się online, na platformie MS Teams i są bezpłatne. 22 kwietnia, w Międzynarodowy Dzień Ziemi, CNE zaprasza na swoje wystawy, gdzie przedstawiciele Centrum i Błękitnego Patrolu WWF opowiedzą o tym, jak bardzo potrzebne jest otoczenie opieką naszego najbliższego ekosystemu – Bałtyku. Morza i oceany odgrywają ogromną rolę w kształtowaniu klimatu. Gdyby nie one, temperatura na Ziemi nie byłaby sprzyjająca dla naszego istnienia. Wszechocean jest ogromnym rezerwuarem ciepła – pochłania i oddaje energię gromadzącą się na lądzie. Łatwo to odczuć, przebywając w okolicach nadmorskich. W sezonie letnim nad morzem jest chłodniej, gdyż woda absorbuje nadmiar ciepła, w zimowym natomiast cieplej – woda oddaje ciepło. Sprawia to, że tereny nadmorskie charakteryzują się niższymi amplitudami temperatur niż obszary w głębi lądu. Warto również nadmienić, że pas nadmorski to także wydmy porośnięte charakterystyczną dla tego obszaru roślinnością, którą należy otoczyć ochroną. W Experymencie od 10 do 14 będzie można przekonać się, jak wysoki jest generowany przez nas ślad węglowy i jak można go obniżyć.  Sprawdzimy także, w jaki sposób każdy z nas może – poprzez projekty nauki obywatelskiej – przyczynić się do oczyszczenia polskich plaż z plastikowych odpadów. Udział w aktywnościach jest możliwy w ramach biletu wstępu na wystawy CNE. 23 i 24 kwietnia o 11:00, 13:00 i 15:00 gdyńskie Centrum zaprasza na WARSZTATY RODZINNE. Eko-logicznie, podczas których można przekonać się, jak to jest wcielić się w rolę Davida Attenborough i z bliska poznawać ekscytujące życie roślin. Goście będą mogli m.in. przygotować sadzonki, samodzielnie stworzyć tkanki roślinne do obserwacji mikroskopowych oraz zbudować roślinną eko-tęczę.

Gdyńskie Centrum Sportu

9 i 16 kwietnia – to dwa dni, w których Gdyńskie Centrum Sportu zachęca do wzięcia udziału w grze terenowej, a przy okazji również do… sprzątania zielonych przestrzeni miejskich. Miejska zieleń pomaga oczyszczać powietrze z dwutlenku węgla i nasyca je tlenem. Dodatkowo badania wskazują, że tereny zielone pozytywnie wpływają na zdrowie mieszkańców, poprzez redukcję stresu! Chyba jednak wszyscy zgodzimy się, że widok zaśmieconego lasu może wywołać efekt odwrotny i niejednemu z nas podniósł ciśnienie. Aktywności zaproponowane przez Gdyńskie Centrum Sportu łączą w sobie element zabawy, międzypokoleniowej integracji oraz promują kształtowanie prośrodowiskowych nawyków wśród najmłodszych. Wydarzenia odbędą się w Pustkach Cisowskich-Demptowie oraz na Witominie. Uczestnicy, wyposażeni w mapę i kompas, będą uczyć się podstaw nawigacji w terenie. Gra na orientację pozwoli nie tylko bliżej poznać zielone części miasta, ale także zadbać o ich czystość. Każdy z uczestników będzie miał możliwość odebrania worka na śmieci, a, w nagrodę za zasługi dla środowiska, do najmłodszych trafią specjalnie przygotowane ordery.

Laboratorium Innowacji Społecznych

Aktywności online przygotowało Laboratorium Innowacji Społecznych – UrbanLab. 11 kwietnia o 17:30 na platformie Zoom oraz na facebookowym fanpage’u UrbanLabu wystartuje webinar pt. „Miasto wobec wyzwań”, w której wezmą udział autorzy książki pod tym samym tytułem – Ida Bocian, Karolina Kuszlewicz oraz Piotr Skubała. Równe dwa tygodnie później będzie można wziąć udział w wykładzie online Agnieszki Hubeny-Żukowskiej pt. „Miejska Partyzantka Ogrodnicza”. Kwietniowe wydarzenia LIS-u jasno podkreślają, jak ważna jest odpowiedzialna i głęboko przemyślana urbanistyka. W czerwcu 2021 roku aktywiści z Gdańska dokonali pomiaru temperatury w dwóch miejscach przy ulicy Rajskiej: przed galerią handlową, gdzie rośnie dwadzieścia drzew oraz przed położonym 150 metrów dalej apartamentowcem z szeregiem sześciu skromnych drzewek. Mury galerii nagrzały się do temperatury 31,6°C. Mury domu osiągnęły aż 50,7°C. Temperatura chodnika w szpalerze drzew wynosiła 32,7°C. Kawałek dalej – już 49,2°C. Wystarczyłoby założyć sandały, żeby poczuć różnicę! To, jak zaprojektujemy lub przeobrazimy nasze miasta w znacznym stopniu przełoży się na komfort życia mieszkańców oraz poziom zanieczyszczeń.

Muzeum Miasta Gdyni

Gdynia to nie tylko nowoczesność i modernizm, to także moment wytchnienia wśród spokojnej zieleni Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. 23 kwietnia od godziny 11 weźmiemy głęboki wdech i wsiądziemy na rower, by lepiej poznać lokalną historię. Rowerowy przejazd z Muzeum Miasta Gdyni zaczniemy od szczególnego miejsca na mapie naszego miasta – Leśnego Ogrodu Botanicznego “Marszewo”. To tam dorośli i dzieci – przebywające pod opieką osoby dorosłej – będą mogli posłuchać gdyńskich opowieści i eksplorować trójmiejski las – taki spacer niesie za sobą ogromny walor edukacyjny. Trzeba bowiem najpierw poznać bioróżnorodność oraz poznać jej rolę w walce ze zmianami klimatu, aby móc zacząć mądrze ją chronić. Wyprawę zakończymy wspólnym piknikiem, dlatego wszyscy uczestnicy proszeni są o zabranie wody oraz prowiantu dla siebie oraz swoich bliskich. Na przejazd rowerowy można zapisać się bezpłatnie na stronie www Muzeum Miasta Gdyni.

Wydział Środowiska

11 kwietnia Wydział Środowiska Urzędu Miasta Gdyni zaprasza na finał XXIV edycji konkursu „Zapraszamy ptaki do Gdyni”, który zostanie połączony z prelekcją Jakuba Typiaka pt. „Stare drzewa to dom dla ptaków”. Wydarzenie odbędzie się w sali kinowej Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni. Ptaki stanowią ważną część ekosystemu miejskiego. Pomagają walczyć ze szkodnikami i owadami, ale też pozwalają rozsiewać się niektórym gatunkom roślin. Bez ich odgłosów i widoku, miasta byłby smutniejsze i bardziej ponure. Zieleń miejska, w tym drzewa stanowi dla nich często miejsce do lęgowania, a także do zdobywania pożywienia. Z kolei od 21 do 24 kwietnia na terenie całego miasta zorganizowane zostanie wielkie sprzątanie, które będzie częścią obchodów Dnia Ziemi. Każdy z uczestników otrzyma bezpłatnie niezbędne narzędzia do sprzątania – wystarczy jedynie zapisać się do akcji poprzez formularz na stronie wyrzucam.to.

Nowe stanowisko interaktywne w Experymencie

W poniedziałek 21 marca na wystawach Centrum Nauki Experyment zostanie otwarte nowe stanowisko interaktywne. Model edukacyjny, prezentujący działanie trzustki, został zaprojektowany i zbudowany przez Polskie Stowarzyszenie Diabetyków w ramach projektu KiDS (Kids & Diabets in Schools). Dla gości CNE eksponat będzie dostępny już od wtorku.

Program KiDS na rzecz dzieci dotkniętych cukrzycą, został opracowany przez firmę Sanofi we współpracy z Międzynarodową Federacją Diabetologiczną (International Diabetes Federation) oraz Międzynarodowym Towarzystwem na rzecz Dzieci i Młodzieży z Cukrzycą (International Society for Paediatric and Adolescent Diabetes, ISPAD).

Projekt prowadzony jest w Polsce, Brazylii, Egipcie, Indiach, Japonii, Pakistanie, Zjednoczonych Emiratach Arabskich oraz na Węgrzech. Polska jest pierwszym krajem europejskim, w którym inicjatywa została wdrożona. KiDS ma na celu stworzenie w szkołach środowiska, które jest bezpieczne i wspiera dzieci chore na cukrzycę typu 1. Jednocześnie, w ramach projektu, podejmowane są działania edukacyjne pokazujące korzyści ze zdrowego odżywiania i aktywności fizycznej wśród dzieci w wieku szkolnym, w ramach prewencji cukrzycy typu 2. Jest to szczególnie istotne w obliczu epidemii nadwagi oraz otyłości w naszym społeczeństwie.

Projekt realizowany w województwie pomorskim został objęty honorowym patronatem przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Prezydenta Miasta Gdyni. KiDS uzyskał również honorowy patronat Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Do tej pory inicjatywa została także objęta przez patronaty Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, Gdyńskiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli. Patronami medialnymi są Radio Gdańsk oraz portal GdyniaRodzinna.pl. W projekcie w województwie pomorskim wzięły udział 104 szkoły, 650 nauczycieli oraz blisko 40 tysięcy dzieci, a w przeprowadzonym szkoleniu online wzięło udział ponad 2000 osób.

Celem projektu jest edukowanie i wspieranie dzieci dotkniętych cukrzycą typu 1, ale także budowanie świadomości w zakresie zdrowego trybu życia. Przyczyni się to również do promowania profilaktyki cukrzycy typu 2. – mówi Ewa Dygaszewicz, prezes gdańskiego oddziału Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków. – Cukrzyca, podobnie jak inne choroby cywilizacyjne, każdego roku dotyka coraz większej grupy osób, widoczny jest również zdecydowany wzrost zachorowań wśród dzieci i młodzieży – dodaje Dygaszewicz.

Dynamicznie rosnąca liczba zachorowań sprawia, że dziś jeszcze ważniejsza jest profilaktyka. Dlatego w Experymencie zostanie otwarty model edukacyjny prezentujący funkcjonowanie trzustki. To właśnie insulina, hormon produkowany przez ten organ, jest odpowiedzialna za utrzymywanie stałego poziomu cukru we krwi.

Od wielu lat prowadzimy szeroko pojętą społeczną działalność edukacyjną. Organizujemy szkolenia i konferencje popularno-naukowe, akcje profilaktyczne propagujące sposoby radzenia sobie z problemami diabetyków. Stworzenie stanowiska na wystawach CNE jest więc naturalnym krokiem w naszej działalności. Model tłumaczy funkcjonowanie zdrowej trzustki, równocześnie pokazując, na czym polega cukrzyca typu 1 i 2, wtedy, gdy brakuje insuliny lub nie działa ona prawidłowo – informuje Ewa Dygaszewicz.

Stanowisko zostało oparte na schemacie działania popularnej gry typu flipper. Na ekranie pojawia się magnetyczna kulka symbolizująca insulinę, którą można sterować przy pomocy pokręteł. Odbijająca się kulka krąży po całym organizmie, dostarczając insulinę do kluczowych komórek ludzkiego ciała.

Otwarcie stanowiska w poniedziałek 21 marca, z kolei goście mogą korzystać z nowego eksponatu już od wtorku.

Warsztaty “W kierunku zrównoważonej przyszłości” w CSW Łaźnia

W dniach 21-25 marca Centrum Nauki Experyment wraz z Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia przeprowadzi warsztaty z cyklu Art&Science pt. „W kierunku zrównoważonej przyszłości”. Wydarzenie odbędzie się w ramach programu „STUDIOTOPIA. Spotkanie sztuki i nauki w czasach Antropocenu”.

Projekty z cyklu Art&Science to niepowtarzalna okazja, aby w interdyscyplinarny i kompleksowy sposób spojrzeć na wybrane zagadnienie. Szkielet warsztatów opieramy na 17 Celach Zrównoważonego Rozwoju (Sustainable Development Goals – SDGs) Organizacji Narodów Zjednoczonych. Cele te obejmują trzy główne obszary:

  • walkę z nierównością i niesprawiedliwością;
  • położenie kresu skrajnemu ubóstwu;
  • łagodzenie zmian klimatycznych.

Organizacja Narodów Zjednoczonych w 2015 roku ustanowiła 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju i związanych z nimi 169 działań, z założeniem, że mają one zostać osiągnięte w ciągu kolejnych 15 lat. Dążenie do ich realizacji, wg tzw. Agendy 2030, leży w nie tylko w gestii samej ONZ, ale przede wszystkim rządów państw, organizacji pozarządowych, sektora nauki i biznesu, a także obywateli. Wspomniane wcześniej cele to:

17 Celów Zrównoważonego Rozwoju

Podczas marcowych warsztatów szczególny nacisk zostanie położony na poszerzanie wiedzy na temat łagodzenia zmian klimatycznych, a więc realizację celów nr 6, 7, 11, 12, 13, 14 i 15. Warsztaty zostaną przeprowadzone metodą STEAM, czyli przy pomocy narzędzi łączących ze sobą technologię, umiejętności inżynieryjne, nauki biologiczne, matematykę oraz sztukę. Uczestnicy zostaną podzieleni na siedem grup – każdej z nich przydzielimy inny cel.

Wierzymy, że nowoczesna edukacja angażuje emocje, intryguje oraz w prosty sposób tłumaczy nawet skomplikowane zagadnienia. Dzięki zastosowaniu elementów znanych powszechnie z gier typu escape room wprowadzamy również do edukacji element rywalizacji oraz dobrej zabawy – mówi Ewelina Magdziak, specjalistka w Dziale Wydarzeń i Programów Naukowych, współautorka warsztatów. – Wszystkie omawiane problemy zostaną przedstawione jako system naczyń połączonych, w których jeden czynnik wpływa na szereg kolejnych. Kryzys klimatyczny to trudny temat, jednak edukacja klimatyczna kolejnych pokoleń to absolutny priorytet. Aby zachęcić młodzież do walki o klimat, musimy najpierw upewnić się, że rozumie ona mechanizmy nim rządzące – dodaje Magdziak.

Działania na rzecz klimatu już od lat są jednym z najważniejszych zadań Centrum Nauki Experyment. Dlatego też w 2021 roku dołączyliśmy do Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu, a Ambasadorem Paktu została dyrektor CNE – Alicja Harackiewicz. Już wcześniej, w odpowiedzi na rosnące zaniepokojenie zmianami klimatycznymi i zanieczyszczeniem środowiska powstał Zielony Hub – Klimat i Środowisko. To forum edukacji i wymiany wiedzy, ale również miejsce wymiany kontaktów, dające możliwość zaaranżowania inicjatyw związanych z klimatem i ekologią.

Istotnym elementem Zielonego Hubu jest Akademia Edukatora Klimatu (AEK), realizowana pod hasłem „Zróbmy dobry klimat!”. W ramach Akademii organizowane są nieodpłatne lekcje dla młodzieży szkolnej, podczas których uczniowie dowiadują się między innymi, jak wyszukiwać sprawdzone i rzetelne źródła na temat zmian klimatu i ochrony środowiska. Wykształceni przez nas Edukatorzy Klimatu przekazują zdobytą wiedzę swoim rówieśnikom, dzięki czemu grono Edukatorów stale się powiększa. AEK to także cykliczne szkolenia i warsztaty dla nauczycieli. Celem tych działań jest zachęcenie do edukowania uczniów na temat zmian klimatu.Logotypy Centrum Nauki Experyment i Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia

“Poznaj Polskę” i odwiedź Experyment

Od 1 marca szkoły mogą składać wnioski o dofinansowanie wyjazdów w ramach kontynuacji programu „Poznaj Polskę”. Można ubiegać się o środki na wycieczki jedno- lub kilkudniowe, których program będzie obejmował wizyty w muzeach, centrach nauki, obiektach kultury czy też miejscach pamięci.

Zachęcamy do uwzględniania w planach wyjazdów wizyty w Centrum Nauki Experyment w Gdyni. W naszej ofercie znajdziecie:

W ramach programu „Poznaj Polskę” środki można przeznaczyć na sfinansowanie kosztów organizacji wycieczki (koszty przejazdu, bilety wstępu, usługi przewodnickie, zakwaterowanie, wyżywienie oraz ubezpieczenie uczestników).

Opis procedury naboru można znaleźć pod TYM LINKIEM.

Zapraszamy do pobierania folderu edukacyjnego, w którym przedstawiamy sylwetki wybitnych polskich naukowców: Jacka Karpińskiego, Mieczysława Bekkera oraz Józefa Kosackiego.

#odkrycinanowo [997 KB]

Zachęcamy także do korzystania w trakcie lekcji z biografii polskich naukowców, które tworzymy w ramach serii #odkrycinanowo! Na naszej stronie jest już dostępnych kilkanaście artykułów, a kolejne cały czas się pojawiają!